Bài 1

MINH TRIẾT chính là GIÁO LÝ BAN ĐẦU.

<>ĐẠO GIÁC NGỘ vốn nặng về thân giáo (hành động thực tiễn, gương mẫu). -Đức Phật Thích-ca Mâu-ni (Sakya-Ṃuni Buddha), sau khi đã thuyết bài pháp thứ nhất, gọi là «Kinh Chuyển Pháp Luân» (Dhammacakkappavattana sutta), Ngài luôn luôn hành động và chứng minh một cách cụ thể nhiều hơn những gì Ngài nói (satipatti). -Ba chữ «Bậc ĐẮC ĐẠO» trong nhà Phật, ngày nay cần minh bạch là «người đã thực hành được những thiện pháp cao thượng mà mình thuyết ra», hay «làm đúng chân ngôn thanh tịnh, giải khổ», một cách thuần thục (=hiệu lực), chứ không phải «kẻ biểu diễn các lý luận phi thường» (atireka bhāsanā), hay «thần thông» (abhiññā) (!), để được thế gian, vốn “yếu tâm thế”, dễ dị đoan, dễ mê tín, dễ nể sợ, tin tưởng…rồi «tán dương», cho là «Siêu nhân», «Thánh», hay «Phật» !

Dẫn nhập.

<>LÝ DO làm cho tập biên soạn này (ayaṃ pakaraṇo) được khiêm nhượng mệnh danh là «Minh Triết Trong Đạo Phật» (Bodhivijjā-ñāyasattha = Lokuttara-maggo) thay vì gọi là «Minh Triết Trong Phật Giáo» (Buddhasāsanassa Vijjāvibhajaṇo) ! -Ấy là bởi soạn giả muốn chân thành đề cao SỰ THỰC HÀNH và khách quan TRẢI NGHIỆM (=> ĐẠO), mà không vướng mắc hay chú trọng đến «tính sắc bén lẫn thâm thúy» của «lý thuyết» (gambhīra bhāsitaṃ), dù nó “sâu xa” đến đâu…mà để xem thường «hiệu lực áp dụng» (āyācanā aggha) !

Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammā-Sambuddhassa.

(-Thành kính đảnh lễ Đức Thế Tôn.

Ngài là Bậc thân-khẩu-ý trọn lành, đã siêu xuất tam giới !)

Lời nói đầu

<>Theo Phật học, «Bát-Nhã» (Paññā=Prajña» trong Tâm mỗi Thánh Nhân (Ariya puggalassa citta) và «Trí Tuệ» (Ñānasatti) nơi kiến thức «uyên bác» của đa số phàm phu (puthijjana-manussa), là «2 PHẠM TRÙ» tuy «có liên quan», nhưng «hoàn toàn khác nhau».