BÁT CHÁNH ĐẠO
(Atthaṅgika magga)
(Là một phần của kinh Chuyển Pháp Luân.
Phât thuyết tại vườn Lộc Giả).
hay 8 đoạn đường tới giác ngộ, gồm :
-Chánh kiến, hay thấy hiểu chân chánh (Sammādiṭṭhi)
-Chánh tư duy, hay suy nghĩ chân chánh (Sammā saṅkappo)
-Chánh ngữ, hay nói lời chân chánh (Sammā vācā)
-Chánh nghiệp, hành động chân chánh (Sammā kammantā)
-Chánh mạng, hay nuôi mạng chân chánh (Sammā ājīvo)
-Chánh tinh tấn, hay cố gắng chân chánh (Sammā vāyāmo)
-Chánh niệm, hay nhớ biết chân chánh (Sammā saṭi)
-Chánh định, hay nhất tâm chân chánh (Sammā samādhi)
Chú giải :
1-Thấy hiểu chân chánh là :
a/Thấy hiểu các pháp hành là vô thường, nhị biên, vui khổ lẫn lộn, liên tục hoán vị nhau, vừa thỏa mãn vừa bất mãn.
b/Thấy hiểu nguyên nhân của các pháp hành là ái dục, hay thèm khát cái mình thích không ngừng nghỉ (taṅhā ).
c/Thấy hiểu trạng thái hết ái dục là Niết Bàn.
d/Thấy hiểu Bát Chánh Đạo là con đường dứt ái dục.
2- Suy nghĩ chân chánh là :
a/Suy nghĩ thường xuyên về pháp hành xa lìa ái dục
b/Suy nghĩ thường xuyên về sự tránh làm hại chúng sanh,
c/Suy nghĩ thường xuyên để hướng dẫn kẻ khác xa lìa ái dục
d/Suy nghĩ thường xuyên về pháp không mắc dính. (XẢ).
3- Nói lời chân chánh là:
a/Không nói dối,
b/Không nói đâm thọc, hai lưỡi,
c/Không nói thô tục, cộc cằn,
d/Không nói chuyện hoang đường, vô ích.
4-Hành động chân chánh là :
a/Không sát sinh,
b/Không trộm cắp,
c/Không tà dâm,
d/Không hành hạ chúng sanh.
5-Nuôi mạng chân chánh là :
a/Không tà kiến, không dùng mê tín thần linh để nuôi mạng,
b/Không buôn bán độc dược, võ khí, chất say, cá độ (đấu võ, ngựa, gà..v.v…) để nuôi mạng,
c/Không nịnh bợ, xem bói, dị đoan, làm mai, bày mưu đánh trận, thầy kiện, ma cô, chứa điếm, sòng bạc để nuôi mạng,
d/Không làm và không khuyến khích chăn nuôi thú vật, cung cấp trên thị trường, hay cho các lò sát sinh, để nuôi mạng.
6-Cố gắng (hay tinh tấn) chân chánh là :
a/ Cố gắng chế ngự các căn
b/ Cố gắng xa lìa ác ý
c/ Cố gắng an trú trong pháp thiền
d/ Cố gắng giữ giới hạnh.
7-Nhớ biết chân chánh (hay chánh niệm) là :
a/Nhớ biết thân trong thân,
b/Nhớ biết thọ trong thọ,
c/Nhớ biết tâm trong tâm,
d/Nhớ biết pháp trong pháp.(Tứ Niệm Xứ)
8-Nhất tâm chân chánh (hay toàn định) là :
a/Toàn định để tâm vắng lặng (vượt tầm, tứ, phỉ, và lạc).
b/Toàn định để tâm không vướng các quả thiền.
c/Toàn định để tâm hướng đến pháp xả và thánh đạo .
d/Toàn định để tâm nhận biết Sát-Na Niết Bàn.
Dứt Thất Bồ Đề Phần.
Một mai đi lại vòng đi cũ
Mới biết ngày xưa lắm sự “lầm”!