L’EDUCATION BOUDDHISTE ET LE MAINTIEN DE LA PAIX DANS LE MONDE

The 1st International Forum of The Institute of High Study of Buddhism at Paris, on the theme :

EDUCATION & THE SUSTAINING OF THE WORLD PEACE

___________

Prestation de M. NGUYEN Georges

Membre de l’Association «Académie Bouddhique Linh Son, Vitry»

Thème :

« L’EDUCATION BOUDDHISTE ET

LE MAINTIEN DE LA PAIX DANS LE MONDE« 

***

Namo Buddhāya : Hommage au Buddha Sakya Muni,

Namo Dhammāya : Hommage à l’ensemble des enseignements du Buddha,

Namo Saṅghāya : Hommage à toutes les communautés des disciples du Buddha.

Vénérable supérieur Pāsādikā, Recteur de l’Académie,

Vénérable supérieur T. Dhammaratana, Directeur Général,

Vénérables Bhikkhus et Bhikkhunis

Respectables Professeurs, Intellectuels, Chercheurs, Ecrivains de Bouddhisme

Mesdames et Messieurs, chers amis.

***

J’ai l’extrême honneur de participer aujourd’hui à ce forum pour vous présenter mon approche sur le thème : Education Bouddhiste Et Maintien de la Paix dans le Monde.

L’Education Bouddhiste peut-elle assurer le maintien de la paix dans le monde ?

Je ne crois pas que le système d’éducation en général et le système d’éducation Bouddhiste en particulier soient en l’état, seuls, capables de fournir les ingrédients nécessaires au maintien de la paix. Je pense qu’il faut instaurer des débats, des tables rondes afin que tous puissent dialoguer, exprimer leur opinion et arriver à un consensus constructif. C’est dans cet esprit que je vous soumets mon analyse et mes propositions.

Définissons tout d’abord ce qu’est l’Education Bouddhiste et voyons ensuite dans quelle mesure elle pourra contribuer au maintien de la paix.

A/EDUCATION BOUDDHISTE

Dans  » Education Bouddhiste « , on a  la méthode et la finalité.

Comment éduquer l’homme afin qu’il ait la sagesse et le comportement d’un bon Bouddhiste ?

L’enseignement de Bouddha repose sur la vertu, et l’essence de la vertu est contenue dans ses préceptes pour vivre sainement pour soi et d’une manière désintéressée  avec  autrui.

Il faut penser à LA FORME et AU FOND de l’éducation. Autant qu’il faille former en vue d’un comportement adéquat dans la société, autant il faut aller au fin fond de l’âme et éduquer le corps et l’esprit.

Cette éducation n’exige pas le sacrifice de soi, ni ne prône l’ascétisme et encore moins l’exploitation d’autrui. En effet depuis toujours le Bouddhisme est interprété tantôt comme une religion avec ses croyances, dogmes, rites propres à chaque pays, tantôt comme une philosophie de passivité et un art de vivre comme le Zen, le Tantrisme au Tibet.

En réalité, le Bouddhisme enseigne des règles de conduite pleines de sagesse permettant à l’homme de vivre et de se débarrasser de tous les maux de la vie et d’acquérir ses connaissances par ses propres efforts. On ne retient trop souvent que la recommandation négative des préceptes de Bouddha alors que la formulation positive, souvent occultée, donnera une image équilibrée de l’éthique Bouddhiste.

La cupidité (lobha), la colère (dosa), et l’ignorance (moha) sont inhérentes à l’homme. Comme toute chose a son contraire, selon le principe de la DUALITE, Il faut encourager le «bon côté» et «apprivoiser» le «mauvais côté». Faire ressortir les qualités, et étouffer les défauts, c’est le but ultime de «l’éducation bouddhiste».

Dans le KALAMA SOUTRA, nous trouvons la charte du «libre examen» et de la «liberté religieuse». Ainsi le dit soutra raconte :

Les Lālāmas, habitants du village Kesaputta sont allés rendre visite à Bouddha. Ils s’adressèrent à Bouddha en ces termes «Ô Vénérable Gotama, il y a des religieux et des Brahmanes qui arrivent à Kesaputta. Ils exposent et exaltent seulement leur propres doctrines, mais ils condamnent et méprisent les doctrines des autres. Puis arrivent ensuite d’autres religieux et Brahmanes à Kesaputta. Eux aussi exposent et exaltent leur propres doctrines,  méprisent et critiquent, brisant les doctrines des autres. Ô Vénérable, nous sommes perplexes avec beaucoup de doute dans notre esprit, qui dit mensonges, qui dit vrai ?»

Le Bouddha s’adressa alors aux Kalamas et dit «Il est juste pour vous, ô Kalamas d’avoir un doute et d’être dans la perplexité. Car le doute est né chez vous à propos d’une matière qui sème le doute »

Puis Le Bouddha ajouta :

«Venez, ô Kalamas, ne vous laissez pas guider par des  textes  rapportés(1),

ni par les traditions religieuses et ancestrales(2),

ni par ce que vous avez entendu dire(3),

ni par le dogmatisme de textes religieux(4),

ni par le raisonnement logique ou par pure allégation(5),

ni par les apparences(6),

ni par des spéculations d’opinions(7),

ni par des vraisemblances non tangibles(8),

ni par la pensée unique d’un religieux qui se dit maitre spirituel»(9).

 « Cependant, ô Kalamas lorsque vous savez vous-mêmes que certaines choses sont défavorables, que telles choses blâmables sont condamnées par les sages, et que lorsqu’ on les met en pratique, ces choses conduisent au mal et au malheur, abandonnez-les. Soyez votre flambeau et votre propre guide « 

Par ces paroles Bouddha a initié, inspiré, et éduqué son auditoire à faire ce «libre examen» afin que chacun ne soit pas aveuglé par l’absence d’objectivitédes prédicateurs, perdant ainsi de vue ses  réflexions propres.

Pendant 45 années, et jusqu’à son dernier souffle, Bouddha se déplaçait inlassablement en personne, de place en place, pour «éduquer les gens par ses actes, et par sa compassion ressentie»  sans distinction aucune. Par ses paroles, son contact et sa façon concrète et juste de traiter les sujets, les esprits de ceux qui écoutent, sont devenus sains et fertiles.

C’est ainsi que Bouddha passait son temps à répandre le bon grain dans les esprits, les rendant fertiles et éclairés. Bouddha ne cherchait pas la moindre notoriété, le moindre profit. Son enseignement reflétait toujours des exemplarités de l’Eveil.

Tous les pays possèdent actuellement un ministère d’éducation nationale. Ainsi que chaque organisation ou religion possède un organe chargé d’orienter, de transformer, de former des éléments appelés à devenir de bons citoyens, membres engagés, fidèles bénévoles, agents pacifistes……afin de servir la société, servir l’humanité, diminuer la souffrance des déshérités. Mais pourquoi le bonheur et la paix restent-ils toujours fragiles, encore moins la qualité durable?

Bouddha ne franchit pas les étapes. A celui qui se présente à lui, il répond à ses besoins immédiats tels décrit le triangle de Maslow avec comme ultime sommet, l’Etat d’Eveil.

Bouddha n’encouragea point ceux qui sont dans la nécessité, à s’assoir jambes croisées pour méditer. A ceux qui doivent survivre à la faim et au froid, il insufflait sa compassion et déconseillait le vol, et la violence qui n’amènerait que le mauvais karma. A cette recommandation négative, il ajoutait son pendant positif qui est la générosité. Il encourageait les riches en général, et les riches bouddhistes en particulier à «partager leurs biens sans espoir de récompense».

«Partager leurs biens sans espoir de récompense» comprend aussi tous les services sociaux vers autrui, nécessitant une exemplarité sans faille du bienfaiteur. L’éducation bouddhiste cultive et transforme un homme en «porteur de vue juste» dans la vie sur terre.

B/  MAINTIEN DE LA PAIX DANS LE MONDE

Le deuxième volet, «le maintien de la paix» par l’Education Bouddhiste requiert évidemment son efficacité sur les résultats concrets dans la vie quotidienne de l’homme, à l’échelle familiale, sociale, nationale et mondiale.

Le Bouddhiste n’oublie pas l’interdépendance des êtres humains, et l’une des actions prioritaires dans l’éducation bouddhiste, est l’éducation de l’esprit. Faute de quoi l’éducation n’apporterait aucune contribution profitable à la vie avec les autres.

Avoir «LA VUE JUSTE», aide à se comporter avec la conscience du karma collectif.

Celui qui a la chance de jouir dans cette vie de richesses est celui qui est conscient que dans ses vies antérieures il avait «accompli de bonnes actions pour en récolter les bénéfices maintenant». Ce qui l’encourage à partager le bonheur avec sincérité et considération. De cette façon, tout en pérennisant ses mérites pour lui-même pour les vies postérieures, il s’intègre bien dans la communauté sociale et ne laisse pas croître l’écart entre riches et pauvres.

Et celui qui est dans la nécessité n’oublie pas non plus que sa situation actuelle  dans le besoin est la conséquence des actes passés qu’il doit accepter, car, par ignorance il avait semé de mauvaises graines dans ses vies antérieures»

C’est grâce à LA VUE JUSTE et en toute conscience du karma collectif que les leaders politiques en particulier, ne peuvent abuser de leur position hiérarchique et de leur pouvoir social pour commettre des actes malhonnêtes, dans n’importe quelle situation aussi avantageuse soit elle. Ils savent très bien que le privilège de leur rôle de dirigeants dans la communauté n’est pas un hasard, mais résulte de ce qu’ils ont produit de positif dans le passé. Ils doivent entretenir et renforcer ces mérites d’une manière rigoureuse et ne pas se reposer sur les lauriers passés, pour que non seulement ils améliorent et embellissent leur propre vie actuelle et future, mais développent aussi une vie commune et heureuse de tout leur peuple.

En tant que bouddhiste, chacun de nous doit considérer le «MOI» comme une parcelle de terrain, et les paroles du Bouddha les outils agricoles pour tourner la «terre-moi» afin d’isoler et d’assainir les mauvaises herbes, en même temps de cultiver les bonnes plantes, utiles pour que le «jardin planétaire» subisse le moins de dégâts possible.

L’état parfait ici-bas n’existe pas. Nous ne le cherchons point ! Il ne faut pas non plus nier «le moi», mais surtout il faut garder «le moi sage, le moi perspicace, et le moi responsable». C’est-à-dire «le moi» bien éduqué dans le Bouddhisme (EVEIL), le «moi» en pleine conscience, sachant que les bonheurs des uns dépendent des bonheurs des autres. Les malheurs des uns ne peuvent être sans influence sur les autres.  La loi d’interdépendance est une vérité universelle.

Car aucun monde ne peut être bâti avec un seul être vivant, mais à partir de deux et plus, vivant ensemble. Tous les mondes sont régis en permanence par le KARMA COLLECTIF, et l’état d’ignorance diffère d’une communauté à l’autre.

A l’école, il faut dès le début expliquer aux enfants que le vêtement qu’ils ont sur eux n’est pas simplement le fait de l’avoir payé. Il faut leur apprendre la reconnaissance des autres, de ceux qui l’ont créé, c’est à dire un grand nombre de personnes dans la société (Karma Collectif). Rappelons leur la chaîne de production qui va du fournisseur de matières premières (exemple la culture du coton), en passant par celui qui transforme les fibres en fil, puis le tisserand, le teinturier avec son esprit créatif pour produire des motifs élégants, puis le tailleur, le repasseur qui s’applique à faire un travail impeccable, l’emballeur qui traite l’empaquetage de chaque article puis le magasinier et l’employé qui traite du colisage, de l’acheminement vers le transporteur pour l’expédition, et enfin le détaillant qui  mettra en valeur l’objet en vitrine.

C’est grâce à ces nombreux travaux souvent très pénibles, que les vêtements peuvent être montrés sur un étalage du supermarché afin que les mamans puissent se les procurer, sans compter la production des billets de banque  indispensables  aux transactions quotidiennes. Ce n’est donc pas le produit d’une seule personne (karma individuel) qui achète, mais de plusieurs maillons  (karma collectif) dans la chaîne ouvrière.

Cette reconnaissance envers les autres fait partie des 4 devoirs de reconnaissance enseignés par Bouddha.

En être conscient, avoir la VUE JUSTE, ce n’est pas encore bien répandu !

Trop nombreux sont ceux qui l’ignorent et qui persistent à croire qu’ils sont seuls à décider, à agir, se sentant libres, indépendants avec leur emploi, leur salaire, leur argent, leur karma individuel !

Ils oublient que chaque acte n’est possible que grâce au concours des autres.

Actuellement les systèmes d’éducation partout dans le monde ont été mis au point pour former de futurs dirigeants, cadres, techniciens. Ils attisent l’émulation, la compétition et exaltent ainsi le désir de réussir, réussir par tous les moyens quitte à écraser les autres.

Que ce soit les Ecoles dont les frais de scolarité sont extrêmement élevés et qui sélectionnent les meilleurs pour en faire des candidats  au pouvoir, à la notoriété.  Quelle société aura-t-on, sinon assoiffée de gratifications, de confort matérialiste, de plaisirs  hédonistes ?

Ou encore les écoles spécialisées qui propagent des idéologies, avec des techniques très subtiles, sophistiquées, mécanisées, informatisées, parfois d’ endoctrinement, menant en fin de compte à l’appât de gains, de succès, de désir d’écraser tous les adversaires.

Même dans la vocation de guide spirituel, certains religieux sont devenus très riches après une certaine ancienneté. Ils ont même tendance à se déifier et se diviniser devant leurs fidèles.

Comment de tels systèmes d’éducation peuvent-ils produire des éléments constructifs  pour  maintenir  la paix, et générer le bonheur ?

L’enseignement du Bouddhisme met l’accent sur la culture de l’âme, du «moi profond» pour transformer un homme en porteur de la vue juste. Rappelons que la VUE JUSTE est le premier élément du SENTIER OCTUPLE, quatrième vérité prononcée par Bouddha dans son premier sermon, Pālī «Atthaṅgika magga». Il faut préciser aussi que ce n’est absolument pas nécessaire d’être «bouddhiste» pour avoir LA VUE JUSTE. Peut aussi l’acquérir, tout esprit raisonnable, équilibré, concentré, indépendant, scientifique, et sans distinction de confession.

Un Bouddhiste bien éduqué est un homme qui pratique la «culture de l’éveil», sans nuire à personne y compris à soi-même. Il suit toujours la voie médiane (majjhima-patipadā). Tout fanatisme n’existe pas dans la tête d’un «FIDELE» du Bouddhisme. Impossible pour un tel bouddhiste de causer les malheurs aux autres, ou menacer la paix commune.

L’Education Bouddhiste ne va pas à l’encontre de quelconque tradition ou culture. Le Bouddhisme qui signifie l’état de Plein Eveil n’est pas prêché par un représentant de Dieu. Il gagne à être mieux expliqué. L’éthique Bouddhique et surtout sa quintessence doivent être enseignées le plus souvent possible, dans ce monde en menace permanente de désordres.

Le Bouddha est déjà exemplaire. Ses «éduqués dans les générations suivantes ne doivent pas manquer d’exemplarité. Si la théorie de Bouddha apporte la compréhension sage, alors la pratique du Bouddhisme amène la connaissance juste. La connaissance juste s’obtient uniquement par de bonnes expériences répétées et validées.

Je préfère l’expression «VUE BOUDDHISTE» (ou Vue d’éveil) à la «VUE JUSTE» par respect pour les autres confessions car LA VUE JUSTE n’est pas réservée uniquement aux Bouddhistes.

C/ Conclusion et Propositions

Tant que l’éducation non bouddhiste ou Bouddhiste ne prend pas en compte la vraie culture du FOND de l’homme, elle ne cultivera que le comportement superficiel, individuel et ne privilégiant alors que La FORME, le Paraître. Son efficacité de créer une vie harmonieuse avec les autres sera certainement nulle. L’esprit d’engagement n’est pas pour autrui, mais uniquement pour soi,  et conduira à un comportement égoïste. Comment peut-on créer et préserver le bonheur et la paix commune avec  une telle étroitesse de cœur? C’est pourquoi il est souhaitable de chercher avec tous les hommes de bonne volonté des solutions adéquates pour atteindre le but fixé.

A la lumière de ce qu’apporte l’Education Bouddhiste, proposons-nous de…

*Changer à la racine tous systèmes d’éducation ambitieux mais erronés sur le fond.

*Changer les mentalités, autrement dit, faire une révolution spirituelle.

*Mieux expliquer l’éthique Bouddhiste.

*Dissiper tous les malentendus.

*Vérifier les diplômes scolaires et récompenser les compétences,

-Parce que les diplômes peuvent être achetés par de l’argent ou par relations, alors que la compétence ne s’achète pas.

-Parce que les diplômes ne peuvent garantir l’accomplissement d’un devoir noble, alors que la compétence peut le faire.

C’est ainsi que sera assurée l’efficacité de l’éducation au niveau espéré et que seront pérennisées les caractéristiques de l’éducation bouddhiste afin de maintenir la Paix Durable dans le Monde

Comme Science sans Conscience n’est que ruine de l’âme, Eduquer ce n’est pas remplir des vases mais c’est semer les ferments pour des êtres vertueux, empathiques, Altruiste, Pacifistes, Eveillés.

(La version Anglaise sera prononcée au début de la séance de discussion en Anglais).

                                         Merci pour votre attention.

    (02 & 03 Septembre 2019)

THÂN PHẬN

Chưa già, nhưng cũng chẳng còn trai,

Lo việc trong thân, bớt việc ngoài.

Đau nhức…thêm buồn đời lưu lạc.

Chút tiền hưu trí “kế” sinh nhai…

Ba con khôn lớn, nhờ…“ơn Phật”.

Mình phận “lưu vong”…thấm nước đời !

Bao lúc đêm Đông, nằm “đợi giấc”…

Tuyết rơi, nào thấy ánh sao mai.

***

Cùng nhau “hoạt động” rộn người người…

Mình chẳng thét gào, chẳng dễ ngươi.

Tự nguyện “dấn thân” đà lắm bận,

Hội đoàn, văn hóa…mệt rồi thôi !

Giật mình xem lại, kìa “ảo nạn”…

Đứng ngắm trong gương, miệng “mỉm cười”.

An phận, chẳng mong bè bạn đến.

Trong nhà còn mấy chậu cây tươi.

***

Một kiếp làm người, có là bao…

Hơi đâu chú ý chuyện muôn màu.

Vinh nhục, thân sơ…như gió thoảng.

Thế sự vô thường, hoán vị nhau.

Nhưng cảnh mắt mờ, tai lỉnh lảng…

Là không thay đổi, trước và sau.

Tuổi già…tất cả cùng xuất hiện…

Cho tròn một kiếp sống chiêm bao !

Tuệ lạc

(Ivry-sur-Seine, France, 07/2019)

Thơ «sấm giảng» vui Kỷ hợi (2019).

«AI»…LÀ… «NẠN NHÂN» ?

(Bài cậy đăng).

Tết tàu rồi lại tết Ta,

Tết tàu «đặc sản» tết Ta «đặc thù».

Tết tàu ló thụt «đặc khu»

Tết Ta kết toán «số bù» «số chia»…! (1)

Tết tàu vênh váo râu ria…

Khoe quân «đại háng» mão hia xưng…tiền ! *

Tết Ta dân khắp ba miền,

Kêu ca mỏi miệng… «chánh quyền»…trơ trơ !

Tết tàu «mạnh vãn» (2) ngu ngơ

Ăn cắp kỹ thuật…«tâm cơ»…vụng về !

Tết Ta lãnh đạo ê chề…,

Ôm cứng «trung cuốc», vỗ về dân đen :

Rằng nay «ta» được tiến lên…

Thành «sao thứ sáu», vẽ trên cờ «tàn…».

Thị trường Thẩm, Thượng…gian nan (3).

Bên tàu, bên Việt “chàng ràng”…cắn răng…

«Phía tàu», «phía việt» hai đằng :

Bên lo nói dóc, bên “căng”…xoay tiền !

Cả hai “tham nhũng” như điên…

Của dân rút mãi…, kiểu chuyên chế mà…

Rửa tiền trăm cách kiêu sa,

Siêu thị, địa ốc, rừng trà, trại heo…

Vàng, đô… “du ngoại”…lưng…đeo :

Chọn ngân hàng «mỹ» “qua đèo” bình an.

Ngày thì chửi “mỹ” oang oang…

 Đêm mơ sang «mỹ», vầy đàn, bán“chim” !

Tàu nghe «biết mánh», nhưng…“im”:

Rủa thằng “đảng việt” dậu bìm…“chơi khăm” !

Ngộ muốn «oánh», ngại nị “lâm”, (4)

“Bắt tay” với “mỹ”…hai tâm bất nghì !

Lỡ rồi….ngộ phải «du di»…

Tréo ngoe cẳng ngỗng”…kéo trì…biết sao ? !

Cuộc cờ cứ thế “tào lao” :

Đảng tàu, đảng Việt, –bên nào ?…«nạn nhân» !

Chỉ thương nước Việt muôn phần,

Nằm sát ĐÔNG HẢI, vấy phân…gian hùng.

Gian hùng thì cứ “ngu”-“trung”…

Biết rằng “tiền háng, hậu mông”, láng giềng*…!

Nhưng Nga mặt lạnh như “tiền”…

Đào đâu cho có “tình riêng” cậy nhờ.

Đứng xem “trung cuốc” xác xơ…

Kéo theo “Tây”, “Mãn”, “Hồng-kơ”…chung dòng…

Đài Loan, Duy Nhĩ giáp công…

Lưỡi bò” bị phỏng, khó hòng thoát ra !

Cho hay “duyên phận” ấy mà…

Sống chung thì «khỏe», chơi cha chóng tàn.

Biển Đông xưa vẫn «bình an»,

Nay vì «dậy sóng», lan tràn quỉ vương….?

***

-“Sách TRỜI” tới đoạn khẩn trương…

Trục Đông Nam Á “đấu trường”…oan khiên.

Nhân nào quả nấy luân phiên…

Ăn cắp trí tuệ “giàu riêng”…hóa khùng.

Bẫy tiền, bẫy nợ, bẫyphung”, (5) (6)

Chiếm biển, chiếm đất, chiếm cùng…sân bay.

Dân hoa lục…vẫn khổ dài…

Không còn đạo đức, không bài hùng ca.

Không “tứ hải như một nhà”,

Không là lạc hậu, không là văn minh.

Không “độc lập”, không «hòa bình».

Sống với “xác mát” chết sình…thúi dai.

Nhưng mà lịch sử vần xoay,

THÔNG MINH ĐIỆN TOÁN «lên đài» vinh quang…

Rô-bô, công lý «chung hàng»,

“Dân số hạng nhất”…hết thang leo rồi.

«Độc quyền nhảy vọt»…nhào thôi !

Huênh hoang “húc mỹ”…, –té bồi…«nhăn răng» !

Nhờ thế, Việt thoát «nạn căn».

Trong ba «giòng thác», đã hằng «tiên tri».

Càng áp chế, càng “thích nghi”,

Sức bật “nội ngoại” tức thì “giao nhau”…!

Nước Ta “long mạch” MỸ châu,

Trung Việt, Trung Mỹ, “huyệt cầu” tương sinh.

“Vê-nê…du-lã” lún sình (6)

Tàu chen vào quậy «văn minh» tản hàng… !

Làm cho Trung Mỹ gian nan,

Trật tự thế giới nghịch sàn…lộn ngôn !

Hoa kỳ” cường quốc “tinh khôn”…

-“Ra tay” ngăn “quỷ” bảo tồn “dân sinh” !

Liên Âu cũng một “lập trình”…

Không ký thương mại, đồng sinh…với “hồ”.

Cho dù gian đảng “tung hô”,

Mà tâm họ chứa mấy bồ dao găm.

Bài học xưa…hẳn khó nhầm…!

Hòa bình Âu-Á cao thâm cỡ nào…?!

Việt Nam, điểm chiến lược cao…

Giữa Đông-Nam-Á, hàng rào bình yên…

Đất Việt như giải đất thiêng,

Nơi để thế giới TẠO DUYÊN cộng hòa !

Kể luôn dân tộc Trung Hoa…

Những người vẫn sống HIẾU HÒA xưa nay !

Hi hi hi…!

Lão Tôn (9/1/2018)

———————————-

Chú thích :

(1)«Sổ bù», «sổ chia» ám chỉ ngân sách quốc gia thâm thủng nghiêm trọng, nhưng các quan chức nhà nước vẫn có “quỹ đen” để chia chác.

(2)Bà “Mạnh vãn…tuồng” hay “Mạnh vãn…Chu” chi chi đó, giám đốc công ty chế điện thoại cầm tay hiệu «Hauwei», bị ngồi tù về tội ăn cắp tài sản trí tuệ, và gián điệp kỹ thuật công nghệ.

(3)«Thẩm, Thượng» ám chỉ 2 «chợ tiền» THẨM QUYẾN và THƯỢNG HẢI của tàu. -Hai thị trường nầy đang bị mất đinh hướng, nóng lạnh không ngừng, trồi sụt vô định, không biết đến chừng nào mới yên, hay sẽ chìm xuồng luôn ?

(4)Chú chệt phát âm chữ «đâm» thành “Lâm”. –Hành động dùng vật nhọn “lụi” vào người khác.

(5) “Bẩy tiền” hay “Bẩy nợ” ám chỉ cách XÂM LĂNG MỚI của tàu, tức là cướp đất bằng cách cho vay. Nhân lúc 1 số quốc gia gặp khó khăn về kinh tế, nước trọc phú liền cho «vay tiền», và gian xảo nhảy vào «xây dựng», chi phí MỘT tính thành chi phí BA (có khi lên đến NĂM). Nước “nạn nhân” không trả nợ nổi thì “xiết lãnh thổ”, như đảo, hải cảng, phi trường, xa lộ, bắt ký “giấy nhượng quyền” 99 năm. -Gọi là «đặc khu».

(6)“Phung”, ăn đồ độc của tàu bị “ngứa”, gọi là “bị phung”.

(*)Phụ âm “g” sau chữ “hán” người đánh máy xóa hoài không được, yêu cầu “giáo si” Bùi Hàng Giặc giúp cho.

(7)“Vê-nê…du-lã”, đọc theo «phiên âm» của chữ Venezuela, một nước Trung Mỹ rất nhiều dầu lửa, đáng lẽ dân chúng phải được sống sung túc, nhưng vì tàu khựa “nhảy vô phát triển”, nên họ trở thành nghèo khổ, một ít dân chúng đã rời quê hương, ăn xin nước ngoài !

***

PHÁT BIỂU ĐẦU NĂM 2019

<> Nhân đầu năm KỶ HỢI, website TUỆ LẠC kính chúc toàn thể NHÂN LOẠI nói chung, và tất cả đồng bào Việt nam, trong cũng như  ngoài nước nói riêng, «MỘT NĂM MỚI NHIỀU BÌNH AN».

*Ba chữ NHIỀU BÌNH AN ở đây, ám chỉ sự sống trong sinh kế phát đạt, thuận lợi. -Người «NHIỀU BÌNH AN» theo nghĩa «phổ thông» là «Người hằng ngày, tâm tư đa phần hài lòng, thiểu phần bất mãn, ít cảm thấy ray rứt, ít lo âu sợ sệt, hay ít tự trách mình.

Còn về thể xác, thì người «NHIỀU BÌNH AN» thường xuyên vui vẻ, linh động, khỏe mạnh, hiếm khi bệnh hoạn,hay ít bị nhiễm độc bởi thực phẩm, bởi môi trường, bởi văn hóa ngu muội, bởi tục lệ nghịch lý, hay bỏi xu hướng một chiều !Nhưng….

<> Đối với thực tại của «địa chính đất nước» và đối với thực tại của «Văn hiến Việt Nam», thì một lời chúc lành «BÌNH AN» đến dân tộc hay đồng bào quốc nội theo truyền thống như thế, dù «chân thành» đến đâu, chúng tôi cũng vẫn cảm thấy dường như «sáo ngữ», thiếu hẳn một giá trị tâm thức, để «giao cảm và chuyên chở một cách tối thiểu cái TẤM LÒNG của một nhóm người VN bình thường ở hải ngoại», như chúng tôi, xuyên qua website tuelac.

-Do đó, với khả năng «không chuyên nghiệp cầm bút», chúng tôi xin viết ra đây một ít suy nghĩ thô thiển, gọi là để «bổ túc» cho lời chúc tụng BÌNH AN, rằng :

*Thỉnh thoảng chúng ta có thể đọc ở đâu đó, những câu nói «vô cùng thoát tục», đầy vẻ «đạo gia» hay tràn trề «giác ngộ», như :

«-Ngàn năm vẫn mây bay trên trời…»,

«-Muôn đời nước vẫn chảy dưới cầu…»,

           «-Bốn mùa xuân hạ thu đông luôn xoay vần đều đặn…»,

«-Mùa xuân có cây cối xanh tươi, mùa hè có không khí nóng bức, mùa thu có lá chín vàng rơi, và mùa đông có mưa phùn, gió lạnh…»

«-Thời gian là quyền lực vô địch, sẽ toàn năng sắp xếp tất cả !».

“Sinh hoạt của vạn vật trong vũ trụ, sẽ tuần tự được tái lập một cách quân bình, đúng theo chu kỳ vận hành của TRỜI ĐẤT hay của ĐẠO…v…v…và …v…v… ».

Còn trong đời sống đầy va chạm, và bất công hằng ngày…thì :

«Nhân nào quả ấy». «Cây ngọt trái ngọt”. «Cây đắng trái đắng…».

Nghĩa là xem tính người như bản chất của thiên nhiên cây cối vậy !?

-Hoặc là :

«-Ở hiền (như cục bột, mặc kệ ai thiện ác xung quanh), thì gặp lành».

«-Ở ác (như trộm cướp, chẳng tha ai chống lại mình), thì gặp dữ».

-Tức là phải thuộc lòng trên nguyên tắc luật “-Oan oan tương báo” !

«-Nếu quả báo không trả trong kiếp nầy, thì sẻ trả trong kiếp sau».

<>Đối với đa số người Việt theo đạo Phật, hay tôn giáo nào có niềm tin tương tự, thì câu ấy là «giáo lý». –Kiếp sau có thể đáng hy vọng.

-Nhưng đối với những đồng bào thực tế, cho rằng «hiện tại mới là cứu cánh», thì kiếp sau có thể hoang đường. -Nhất thời…họ phải chịu khuất phục, chỉ vì họ ở trong tình trạng lép vế, thế thôi.

-Còn khi kẻ thù rơi vào thất thế, thì ấy sẽ là chuyện khác. Họ sẽ hành động theo «bản năng cá nhân», chứ không chắc theo «luật nhân quả».

-Chưa kể hiện tại họ thường xuyên bị chính quyền độc tài toàn trị, dùng nhiều mánh khóe tuyên truyền, hù dọa, chụp mũ, bỏ tù…khai thác mọi hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh…thì uất ức trong họ càng lúc càng gia tăng. Khi uất ức có dịp bùng nổ, nào ai đo lường trước được, độ chính xác họ sẽ làm gì, và hậu quả ra sao ?!

<>Quay lại «những câu cổ học tinh hoa» của các nhà «đắc đạo» hay «các ngài vô ngã» trên đây, chúng ta cũng không thể nào, mà không buộc miệng thốt to lên rằng :

*Chao ơi là «đẹp» ! -Và những câu nói “thơm tho”, «siêu thoát» như thế, phải chăng có thể giúp cho tâm tư con người bình thường, chiêu cảm được sự bình an, trước bao nhiêu thực tại nghiệt ngã, mạnh được yếu thuamột cách vô lý, và tỏ ra được cái vẻ «tự tại như hoa», hay «an tâm thanh tịnh» (=thản nhiên hay lạnh lùng trước mọi thảm kịch), để rồi vô cảm quay lưngtrước thăng trầm tục lụy, rũ bỏ vướng mắc hồng trần, xem thường thế sự nhiễu nhương , đang xảy ra nhan nhản trước mắt, để xem tất cả là «CÓ cũng như KHÔNG» ?!?!?!

-Nhất là quay lưng trước những thực tại liên quan trực tiếp đến trách nhiệmlương tâm của chính mỗi cá nhân, của mỗi công dân, của mọi người bình thường…mà kể từ kẻ mù chữ cho đến đại học thức, trí giả…ai ai cũng đề cao !?

*Rồi một số các «bậc đắc đạo», «hiểu đời», «thoát tục»…lại nhân danh Phật, Trời, Tiên, Thánh…ung dung phán tiếp :

«Cuộc đời vốn luôn luôn là cõi, mà TẠO HÓA ưu đãi muôn loài». Và…«NÓ dĩ nhiên phải tiếp tục vận hành như thế….». -Hay…

«Chỉ vì con người phân biệt, cố chấp, rồi chuốc lấy cái khổ mà thôi, chứ sự CÔNG BẰNG vẫn hằng hữu trong trời đất !». (?!)

*Chao ôi, một lần nữa là những «lời phán» chẳng khác nào «nhả ngọc phun châu», những «nhận xét tuyệt vời», những triết lý «phân tích cực kỳ sâu sắc»…..-tuy ngắn gọn (danh ngôn không dài dòng mà !), nhưng hàm chứa toàn thể «tâm lý quan», «vũ trụ quan», «nhân sinh quan», và chu toàn luôn cả «tu từ học»,theo nghĩa tự điển.

-Thật là «Tuyệt vời, tuyệt vời», nào ai có thể «bắt bẻ» vào đây được !

Xin quay về đạo Phật :

<>Chúng tôi dù chỉ biết Phật học phổ thông, nhưng chúng tôi thấy trong kinh điển, nhiều chỗ xác nhận rằng : LƯỜI BIẾNG, NHU NHƯỢC, SỢ SỆT, GIẢ AN PHẬN, TRỐN TRÁNH TRÁCH NHIỆM, HÁO DANH, GIAN XẢO, CUỒNG VỌNG, TỰ PHONG THẦN THÁNH…là những bộ mặt thật khác nhau của ác tính được ngụy trang, bỡi THAM-SÂN-SI trong giáo lý nhà Phật, hay nói đích danh là bởi VÔ MINH (Avijjā), thoái hóa.

Vô minh mà bắt tay với tham-sân-si thì có thể «chế tác» ra nhiều «đặc sản» nguy hiểm, nhiều màu sắc như thế !

*Xem kinh điển, chúng ta thấy Đức Phật đã rất nhiều lần khuyên nhủ chư đệ tử, rồi «ngăn cấm» họ, không nên tắm gội trong những tư duy phản lương tâm, hay trong các biện chứng ươn hèn, hoặc trong sự nuôi dưỡng tật xấu, trở thành thụ động trước bất thiện (Akusala).

-Chúng ta cũng được biết, Quả Phật (Buddha) chính là kết tinh tất nhiên của VÔ LƯỢNG CÔNG PHU (Pāramitā=Ba-la-mật), hy sinh thân mình một cách tích cực, để cụ thể cứu giúp chúng sanh, gọi là ĐẠI HẠNH BỒ TÁT (Brahmavihāra).

-Nghĩa là đứng trước khổ đau của nhân loại chúng sinh, Bồ-tát (Bodhisatvā) luôn luôn dấn thân một cách sáng suốt hăng hái. -Bồ-tát sẵn sàng làm TỐI ĐA những THIỆN PHÁP, mà Ngài có thể thực hiện được cho xung quanh. -Bồ-tát không biết tự thuyết phục và an ủi mình bằng những kinh văn «siêu đẳng», «thoát tục».

-Nói cách khác, là Bồ-tát hay “tiền thân” của Phật, luôn luôn tìm kiếm để làm càng nhiều việc lành càng tốt giữa cuộc đời, bằng THÂN, bằng MIỆNG, và bằng Ý, thậm chí khi gặp trở ngại Bồ-tát còn hy sinh cả MẠNG SỐNG, để mang lại BÌNH AN cho xung quanh đang đau khổ.

-Và vì làm nhiều quá, nên các NGÀI chẳng bận tâm ghi nhớ, «quên hết», không cần biết ơn ích đã ban cho ai. -Đối với BỒ-TÁT tất cả nạn nhân đều bình đẳng hay mỗi Bồ-tát là biểu tượng của TÂM TOÀN XẢ.

-Bồ-tát không nói nhiều và bất vụ lợi (=vô ngã), thì làm sao nhân dịp để quảng cáo, thuyết giảng những thuộc tính của về lý lẽ siêu thoát ?

-«LỜI LẼ» đích thực để thuyết giảng của Bồ-Tát hay của «Phật tử chân chính», vốn đã được dùng hết vào THÂN GIÁO, tức là hành động làm gương (chứ không «đa ngôn dạy dỗ»), hầu hướng dẫn đối tượng.

Như câu chuyện :

Một Việt tử ngẫu nhiên đi ngang một cái đập khổng lồ. Phía trên đập là chỗ chứa của hơn một tỷ rưỡi thước khối nước ô nhiễm. Phía dưới đập là một giải đất có non 100 triệu dân đang sinh sống.

Việt tử vô tình nghe một nhóm thuộc đảng tàn sát xã hội đen, đã thông đồng với quan lại tham-nhũng độc tài, ác bá địa phương, toan tính phá đập, cho nước độc cuốn trôi, giết sạch tất cả cư dân bên dưới, để cưỡng chiếm đất đai, mở dự án bất động sản, buôn bán nhà cửa, lập đặc khu ăn chơi cờ bạc, và làm giàu….

Việt tử vội vàng tìm mọi cách chận đứng âm mưu sát nhân của nhóm xã hội đen ác độc, dù phải hy sinh tính mạng.

Nhưng một người «trí thức» đồng hành, vừa nhát gan vừa giỏi biện luận, đã «hùng hồn» khuyên can Việt tửrằng :

-Bọn xã hội đen đã nhiều tiền, lại lắm thế lực, và rất tàn bạo. Chúng có khả năng nghiền nát những ai dám chống đối chúng. “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”, tôi khuyên bạn nên «nhịn nhục», làm ngơ, xem như không biết gì cả. Bạn hy sinh sẽ không làm được gì, và bỏ mạng là đàng khác. Nếu đồng ý làm ngơ, thì chúng ta tiếp tục lên đường…

-Nhưng LƯƠNG TÂM không cho phép tôi trở nên VÔ CẢM…như thế !

-LƯƠNG TÂM «ai mà chẳng có», khi ta cảm thấy sợ hãi và bất lực, thì ấy là số phận của đám người kém may mắn kia thôi. Biết đâu «vụ việc» nầy chẳng là «cái nghiệp phải trả» của họ ?!

*Lạm dụng, lý giải méo mó thuyết NGHIỆP QUẢ trong nhà Phật !

-Vậy đường ai nấy đi, chúng ta dứt khoát chia tay từ đây ! Việt tử trả lời với vẻ mặt cương quyết, và lập tức lánh xa người đối thoại, gọi là «đồng hương», một phần tử không biết “vô tình” hay “cố ý” đang lung lạc ý chí của mình, rồi Việt tử biến mất….

Chẳng ai biết Việt tử (§) đã âm thầm làm những gì, chỉ thấy sau đó bọn tàn   sát xã hội đen chưa tiến hành việc phá vỡ cái đập.

Tuy non 100 triệu người dân kia tạm được «bình yên», nhất thời không gặp đại nạn, nhưng họ vẫn sống hằng ngày trong sự nơm nớp lo sợ…..

Và thời gian trôi qua….

Ba năm sau, người đồng hành cũ ngẫu nhiên gặp lại Việt tử…liền nói :

-Đấy, bạn thấy chưa ? Tôi đã bảo, nếu số khổ chưa đến thì không sao ! 

Việt tử chỉ mỉm cười, chẳng thèm phản biện, rồi nghiêm sắc mặt đáp :

«Một lần nữa, tốt nhất là chúng ta chia tay ! Tôi không muốn người Việt Nam cãi nhau, và tranh luận một cách vô ích (nếu không muốn nói là «ngu xuẩn», để ngoại nhân chê bai, tìm ra yếu tố chia rẽ».

Thốt xong, Việt tử mỉm cười rảo chân bỏ đi, trong đầu hiện ra mấy nhóm chữ «NHU NHƯỢC, NGỤY BIỆN, ÍCH KỶ, ĐẠO ĐỨC GIẢ….».

***

<>Xét qua những lời đối đáp, vào chiều sâu thứ 3chiều sâu thứ 4, trong «tâm thức câu chuyện», chúng ta có thể mạo muội «qui nạp», song song với cái gọi là «cổ học tinh hoa», đến từ «văn hóa giấy tiền vàng », mà họ thường đề cao là «danh ngôn», dạy đời rằng :

Khôn cũng chết, dại cũng chết, chỉ có biết sống» hoặc «Hãy siêu phàm thoát tục, thản nhiên nhìn nước chảy qua cầu», và«Nên thảnh thơi, vô tư, vì mọi vật đều chỉlà vận hành của ĐẠO».

-Mấy câu «cổ học tinh hoa» trên đây phải chăng vẫn rõ ràng biểu lộ 2 hiện tượng, vốn hiển nhiên phàm tục, được ngụy trang :

-Hiện tượng thứ nhất là sự yếu đuối, NHU NHƯỢC và BẤT LỰC.

Hiện tượng thứ hay là bệnh vô ngã giả mạo, «TA ĐÂY ĐÃ ĐẮC ĐẠO không còn vướng chấp thế gian tục lụy nữa».

-Xem kỹ trên thực tế «những xác phàm của các ngài vô ngã vẫn còn tùy duyên kiếm danh phận tại quốc nội, hay bôn ba thuyết giảng ở hải ngoại, để thu góp cúng dường… sờ sờ ra đó», -như bao bao nhiêu xác phàm khác còn nằm yên trong nước, với vẻ thực thà hơn !?

-Và «ĐẮC ĐẠO LÀ GÌ ?» -«ĐẠO từ đâu ra ?»

-Phải chăng ĐẠO» là «sự quân bình tự nhiên» trong vũ trụ ?

-Xin hỏi :

«Nếu không có một sinh vật gọi là CON NGƯỜI biết sống chung (dân chủ, tôn trọng nguyện vọng đa số) và biết sống với KHÁI NIỆM về ĐẠO cũng như hướng đến ĐẠO,  thì có ai hiểu và biết ĐẠO hay thấu rõ cái QUÂN BÌNH TỰ NHIÊN ấy là gì ?!».

*Con người tuy quá nhỏ bé, phù du…nhưng «KHÁI NIỆM» của con người vốn nhiều mặt, CĂN BẢN là 2 mặt THIỆN (Kusala) và ÁC (Akusala), để chấm dứt mọi thứ THỰC TẠI thái quá, tái lập lẫn duy trì sự «quân bình tự nhiên của ĐẠO», nếu không muốn nói là DẸP BỎ !

*Nếu khái niệm THIỆN dẫn đến tha ân, tích cực, dấn thân, công chính, tái lập quân bình chung của ĐẠO….thì rõ ràng là khái niệm ÁC dẫn đến tiêu cực, mánh khóe, trốn tránh, xâm lấn, và duy trì chênh lệch, tự nhiên phải nghịch ĐẠO !

*ĐẠO là tiềm lực hướng đến TIẾN HÓA CHO ĐA SỐ của KHÁI NIỆM THIỆN, tự nó có khả năng làm cho con người thành thật, tích cực, vị tha…sẵn sàng và hăng hái điều chỉnh mọi thực tại xấu xa, tái lập quân bình tự nhiên, chứ «ĐẠO NÀO» lại làm cho con người trở thành cá nhân chủ nghĩa, nhu nhược, ươn hèn, ích kỷ, mà còn trắng trợn nhân danh «ĐẠO» để ngụy biện cho ác tính của mình ?!

*Riêng đối với đạo Phật, cần nhất là không nên lạm dụng chữ nghĩa, không nên khai thác chân lý «nhân duyên quả luân hồi», vì cái thuyết minh trong ĐẠO Phật, vốn lấy chánh trí lương tâm làm nền tảng.

-Chỉ có những phần tử bất hảo, vô thần, mới âm mưu phá hoại đạo Phật, bằng cách diễn giảng «Phật ngôn» một cách méo mó, hợp với lòng THAM, thuận với tánh ích kỷ, và cùng chiều với an toàn thiểu số cá nhân ác, xuyên qua «tài năng lý luận», nhằm «ru ngủ» và đánh lạc hướng sự chú ý của đa số quần chúng bình dân…thực thà, dễ tin !

-Xin thưa rằng, ngày nay trong toàn đám tàn sát xã hội đen cũng có không ít phần tử «trí thức» thuộc loại «vô địch giảo biện» !

<>Đức Phật Thích-ca ngày xưa đã chẳng bao giờ vì «ngàn năm mây bay» hay cho rằng «tình trạng phân chia giai cấp vô cùng nguy hiểm, bất công, áp đặt lên đại đa số đồng bào cổ Ấn-độ thuở bấy giờ, là vận hành tự nhiên của ĐẠO», để Ngài không mạnh dạn đưa ra giáo lý quí báu về pháp lành BÌNH ĐẲNG nhân sinh.

-Ngài đã «chủ trương» dùng cái TÂM (Citta) hợp với KHÁI NIỆM (Paññatti) hướng THIỆN (kháng tố có sẵn trong cái TÂM), để điều chỉnh những thực tại bất an, hóa giải mọi thứ CUỒNG TÍN, tà kiến, ngu đân. -Chữ «Paññatti» với vần đôi «Pañña», trong ngoặc kép ở đây, có thể dịch là «tuệ tri».

<>KHÁI NIỆM hướng THIỆN làm cho chúng ta biết rằng «không ai có thể cởi bỏ gông cùm xã hội tham sân si hiện tại cho chúng ta được, mà chỉ có chính mỗi người trong chúng ta, mới thực hiện thành công việc giải thoát đó».

-Hai chữ «KHÁI NIỆM» cũng gián tiếp ám chỉ tính HỮU HẠN, tức là nội dung của «KHÁI NIỆM» cần được luôn luôn «chăm sóc», «cải tiến», «cập nhật» cho theo kịp thời gian. «KHÁI NIỆM cũ» sẽ làm cho con người lạc hậu.

-Và 2 chữ «hướng THIỆN» cũng vậy. Nó luôn luôn cần tính cảnh giác để «chăm sóc» «cải tiến», và «cập nhật», để tránh đi sự lạc hậu hay chậm tiến của KHÁI NIỆM.

*****

<>PHÁT BIỂU ĐẦU NĂM nầy có thể bị một số người, dĩ nhiên là vô cùng ít sẽ «phản đối», nhưng chúng tôi sẽ vui vẻ chấp nhận, không cần xin lỗi. -Ngoại trừ những ai «bực mình» vì «không hiểu chúng tôi nói gì». -Trong trường hợp nầy, thì chúng tôi xin lỗi vì «viết văn tối nghĩa, chưa soi sáng được đề tài», để về sau được phục thiện, cầu tiến. -Hy vọng trong tương lai sẽ dễ dàng thông cảm hơn !

Chân thành cám ơn quí vị đã đọc hết bài PHÁT BIỂU ĐẦU NĂM.

website tuelac.com

*Danh từ «Việt tử» với dấu (§) ghi trên đây ám chỉ người con nước Việt hay công dân Việt nam, để không lẫn lộn với «đám khách trú», (hay dân du lịch, kinh doanh), đến từ nước ngoài và tạm ngụ tại VN.

-Chúng tôi rất ngạc nhiên khi xem một vở kịch, diễn tả thời Bắc thuộc, dân tộc VN chống giặc ngoại xâm, lại có mẩu đối thoại, trong đó 2 chiến sĩ VN nói với nhau rằng «Đường đường là anh hùng hảo hán, chúng ta không bao giờ khiếp sợ trước quân Minh xâm lược».

-Thay vì câu nói ấy phải là : «Đường đường là con dân Việt Nam anh hùng, chúng ta không bao giờ khiếp sợ trước quân Minh xâm lược».

THƠ XUÂN MẬU TUẤT (2018)

Những bài Thơ «liên hoàn»,

nhân chuyến thăm VN nhằm Tết MẬU TUẤT

của Tôn Ngộ Không (mv). (2018)

——————

«CÁI VUI»

1

Nhìn «nước Việt nam»…lắm cái «vui» !

Người dân…tết đến, khóc chen cười…

«Hu hu…» đi chợ, tiền không đủ !

«Ha hả…» đại gia cũng thế thôi !

Siêu thị xum xuê, nhiều món «đẹp».

«Phố phường văn hóa», bảng hồng tươi.

Truyền thống ngàn xưa lo gìn giữ…

Việt tử”* nào không…dạ ngậm ngùi ?

(*Việt tử ám chỉ «con Việt», không phải Hán tử là “con Tàu”.

2

Nhìn “nước Việt nam”…lắm cái “vui”…

Hơi đâu mà khóc, “cười” cho rồi !

Tài năng hài hước là “số dách”.

Qua cái truyền hình…diễn mãi thôi !

Giáo dục, thông tin…nằm trong kịch.

Ngồi xem, cho khoái “phận đười ươi”!

Có cả “chàng Tây” vào ca hát…

Nói tiếng Việt nam thạo quá “trời”.

3

Nhìn “nước Việt nam”…lắm cái “vui”!

Bao nhiêu “thành tích giả”, tô bồi…

Công tác, học hành…nâng đẳng cấp

Bằng nọ, bằng kia…đủ mánh thôi!

“Tiến sĩ”, “giáo sư”, hơn Âu Mỹ,

Cá nhân xuất sắc”, chất ngang trời…

“Sáng tạo Việt nam” dường bỏ xó!

Nhập, nhái…hàng Tàu, cứ thế “xơi”!

4

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Đậu rau “trồng sạch” bán luôn thời…

Tự nhiên” tươi tốt, “không nhúng thuốc”,

Nhưng đến…ngày mai “nở chút thôi”!

Chẳng thấy ai than, phàn nàn hết,

Chuyện quen rồi, cứ “tỉnh như rươi”.

Mua cúng cho xong, ba ngày tết.

Thối hư đem vất, cóc than trời!

5

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Dân đồng số phận chẳng thương ơi,

Bán buôn, giả mạo… bao mánh khóe,

Nhưng trước tham ô, lại thụt lùi.

Hàng xóm lâm nguy không cứu giúp.

Bảng vàng gương mẫu”…há thèm lui?!

Bao nhiêu “từ thiện” đà ban bố…

Kiếp sống người dân vẫn “nổi trôi”.

6

Nhìn “nước Việt nam”…lắm cái “vui”!

Giao thông đô thị, khác hơn người.

Lối xe thành phố, thường “tô điểm”…

Bỡi hố, bỡi hang…“giảm tốc” chơi.

Mưa lớn, đường đi thành…sông rạch!

Trời quang mây tạnh, chợ ba thời…

Sáng, trưa, và tối…“đều buôn bán”!

Thử hỏi nước nào dám sánh coi?

7

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Mặt đường rải rác “ổ gà xoi”…

Dân làng bưng đá ra lấp lại,

Dầu hắc tráng lên “phẳng sáng ngời”…

Cán bộ địa phương liền thịnh nộ:

Bắt dân “trả lại”…số hầm moi…

“Giấy phép” sửa đường “chưa nộp PHÍ”.

-Mà dám làm ư ? -“phạm pháp” rồi!

8

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Dọc đường, bao nhựa…đó đây rơi…,

Ông Tây gom…vất vô thùng rác,

Bị phạt…và hăm đuổi như chơi….

Du khách sợ teo…, không hó hé,

Cười “khì” nào dám nói “than ôi”!

Cái dơ cái sạch là “của Việt”,

Ngoại quốc đừng xen, bị lôi thôi!

9

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Thi đua ăn nhậu, “nhất” trên đời…

Số phận nhục vinh, không cần biết,

Chỉ biết chữ TIỀN, mọi cách thôi.

Hở chút cầm dao… đâm với chém…

Ngoại nhân cướp đất, cụp đuôi ruồi.

“Hung hăng” đấu đá người trong nước…

Trước kẻ xâm lăng, cuối mặt “mui”.

10

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Ngư nhân ven biển “Thái Bình” ơi…

Quê nhà hải phận, vừa buông lưới.

Liền bị “người ta” giết chết toi.

Báo chí loan tin…“do tàu lạ”

Bắn vài trăm phát, rủi ro thôi…

Thân nhân lãnh xác về chôn cất.

“Nhà nước điều tra” cấm hở môi!

11

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Bình an dân sự, nghịch trên đời…

Công khai cướp giật trên đường phố.

Báo cáo “an ninh tốt nhất” chơi.

Biển đảo ngoại bang đang chiếm đóng.

“Hải quân” biểu diễn cảnh vui cười,

Rằng đang “giữ vẹn” toàn lãnh thổ…

Giả thật…cùng màu, nhuộm tối thui!

12

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Miền Trung, đâu đó…mấy vùng “chui”,

Tự nhiên biến thái…thành làng chệt.

Nị ngộ ôm sòm…hót “thảnh thơi”.

Người Việt cấm ngăn, không được đến…

Chữ môn(g), chữ hán(g), viết tơi bời.

Du khách tò mò, nên cẩn thận…

Bị bắt chụp hình, máy mất toi.

13

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

“Công dân” hai chữ, -nghĩa đâu rồi (?!)

“Nô dân” nghĩa ấy dần dần đúng.

Chuẩn bị “nhập vào” thiên quốc “chui”.

Chữ Việt viết ra thành chữ ngợm.

Đọc nghe đâu khác cục khoai “bùi”,

Ăn vô sình bụng, nên…chướng khí,

Nổ toẹt…mùi như pháo thúi rơi.

14

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui”!

Tin đồn hiệp ước ký “thành đui”.

Còn hai năm nữa thì công dụng.

Biên giới Việt nam xóa hết “rùi”.

-Xếnh xáng là…ta, -ta…xếnh xáng.

Cờ lông cờ cáo, sáu sao «xui».

Nhạc sĩ Việt Khang buồn…ca hát.

Tiếng vọng vang đi…bốn phương trời.

15

Nhìn “nước Việt nam” lắm cái “vui” !

Dân tình «ẩn nhẫn»…tưởng  là «lui»,

Nào ngờ «nhịn nhục» trong “thần toán”,

Là sẽ «tiến hăng» mới nực cười !

Lực lượng cân bằng…ai toan tính…(?!)

Nhưng Huyền Cơ ấy…xác minh thôi !

HẢI TRIỀU* PHẢN PHỤC thời sinh thế.

Chơi với «quỷ ma», biển động rồi !!!*

Chú thích : *Sóng nổi trên mặt nước thì «lật thuyền».

*Sóng ngầm dưới mặt nước thì «chôn thuyền».

***

«GÌN GIỮ VIỆT NAM».

1

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”…

Suy chi thủy tổ, chuyện xa vời.

Họ Trần, họ Nguyễn, Hoa hay Việt.

Họ Chế, họ Lưu, máu đỏ thôi… !

Xứ sở chung đây…, hình chữ “S”…

Ông cha xây dựng để cho rồi,

Đương nhiên…muốn sống cần đoàn kết….

Đánh đuổi «mại quyền», bất kể nơi!

2

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”…

Người Kinh, người Thượng, vốn chung trời.

Khơ-me, gốc Ấn, di dân hội,

Cùng khối Việt lai…Âu-Mỹ ơi…

Hai chữ DÂN QUYỀN là tối thượng

Tự do công lý, quyết không dời,

Tham ô, ác đảng luôn phải dẹp,

Bán nước, xâm lăng…-quyết chiến thôi!

3

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”…

Gương xưa Bắc thuộc, đã bao thời.

Dùng “quan bản xứ”, thâu lãnh thổ,

Mọi người đều biết, kiểu xưa rồi!

Mãi quốc cầu vinh, từng chứng kiến.

Ngu dân diễn tiếp…, đám tôi đòi.

Truyền hình ru, dọa…gieo lạc hướng!

Cả nước xem, cười…, “cổ võ chui”!

4

Gìn giữ Việt nam”, Xuân…thấy “vui”!

Quan trên, quan dưới…choảng nhau rồi.

Nhưng còn “quản lý dân” chặc chẽ….

Tham nhũng chẳng thèm dấu cái đuôi!

Kế hoạch không tinh thì…“kỷ luật”.

Để cho chúa Trạng, hét vang trời:

Rằng “ta” ra lệnh “thanh lọc hóa”….

“Hàng ngũ mạc lê”, giữ “Trạng ngôi”!

5

Gìn giữ Việt nam”, Xuân…thấy “vui”!

Lá “bùa sinh tử”* cấy sâu rồi…

Khóc la thăng đọa đều vô ích…

Thuốc giải, một viên…tỷ đô thôi.

Muốn sống thì mau hầu “quan trạng”,

Cầu quan tâu với “bình thiên trùi”.

Thái thú chức nầy duy nhất đấy!

Dễ ngươi chết chắc, chớ “cù nhui”…

6

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”!

Giờ…quay lại chuyện thật cho rồi.

Dân tình oán thán, bao người khóc…

“Nhiều cảnh chó săn…sủa chủ chơi”.

Quân sĩ, công, nông,…dần dần tỉnh.

Ai từng “kháng chiến” đã cao lời.

Rằng nay không thể chờ thêm nữa…

Vận nước đang cùng, biến đến nơi!

7

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”!

Thời cơ không phải ở “quân mười”,

Mà là “quân một”, tràn cương quyết.

Nung nấu một ngày khởi nghĩa thôi…

Rồng Việt vốn quen dòng nước Việt.

Vẫy vùng lấy một chọi trăm chơi,

“Đế Quốc Bắc” kia rồi phá sản.

Và nước Việt nam phải phục hồi!

8

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”!

Năm nầy tính tới…, bảy xuân thôi.

“Thất niên sẽ ứng Hồn Ba Thục”*,

Kiếm đá quay về chém hũ chơi”,

Lục quốc đồng minh cùng Nam Chích”*,

“Tân, Tây, Mông, Mãn, Phúc, Hạ mời”*.

Diệt tập ma hoàng… chư hầu tận”*.

Bờ biển Thái Bình tất đổi ngôi”*.

9

Gìn giữ Việt nam”, xuân…thấy “vui”!

Bôn-sô, mười sáu…, cực hung tồi”*.

Bảy mươi năm ấy, bao tội ác”*.

Nhị thập niên dư khóa sổ thôi”*.

Chín chục chu trình vòng dịch lý”*.

Bất an xông tận đỉnh cao rồi”.

Thịnh suy vận chỉ… non thế kỷ”.

Bạo ngược…đang chờ nước cuốn trôi!”.

Ha…ha…ha…!

Lão Tôn (Dầu năm dương lịch 2018)

———–

Cước chú: Các câu có dấu sao (*), được căn cứ theo “SẤM KÝ” khắc trên đá, do người Thượng đào thấy ở vùng phía Tây thác “Bảng Dốc”, Bắc Việt. “Người ta” đã phá hủy NÓ, làm cho mất tích. Nhưng ngụ ý của NÓ vẫn còn trong óc nhiều chứng nhân.

Lão Tôn

Trần tình 8

VIỆC LÀM GẦN NHẤT

Thấm thoát mà Lễ TAM HỢP

hay «Vesak» lại về !

*Đó là Rằm Tháng Tư Âm lịch (=nhằm 29-05-2018 dl), -một ngày trăng tròn đặc biệt «kỷ niệm đến 3 biến cố trọng đại», là Đãn sinh, Thành đạo«Nhập Niết-bàn» của Phật tổ Thích-ca Mâu-ni (Buddha Sakya Muni).

-Xin nhắc lại rằng, Đức PHẬT, tuy là một vĩ nhân xuất thân từ Népal (cổ Ấn-độ), nhưng GIÁO LÝ của Ngài đã được xác nhận từ lâu, xuyên qua suốt dòng lịch sử đạo Phật, là giáo lý của trí tuệ, giáo lý của sự soi sáng, và giáo lý của cách sống lành mạnh, hay giáo lý của tiến hóa, đã cống hiến cho NHÂN LOẠI nói riêng, và cho TOÀN THỂ CHÚNG SANH nói chung.

-GIÁO LÝ đó, tự nó luôn luôn nói lên rằng, tuy Đức Phật đã thị hiện ở cổ Ấn độ, do nhân duyên làm Bồ-tát (Bodhisatta), trước khi thành Phật, nhưng «quốc độ duy nhất» của Ngài, để trải qua kiếp chót ĐỊA CẦU, và «thân quyến cuối cùng» của Ngài, là toàn thể CHÚNG SANH  trong tam giới.

-CÁCH SỐNG được soi sáng ấy, có thể giúp cho con người GIẢM THIỂU SỰ DẰN VẬT CỦA NHỊ BIÊN, vượt qua nổi những chịu đựng khổ vui, vốn xoay vần giữa 2 trạng thái bất định, là hài lòngbất mãn, THUẬN và NGHỊCH, tiến bộlạc hậu, sáng suốtngu dân, -nhất là nó giúp cho con người giác ngộ, thoát ra khỏi tình trạng đắm chìm trong tham sân si, mê tín, cố chấp.

-Các tình trạng bất hạnh vừa kể, Triết học Đông và Tây vẫn gọi là «thực tại song đối» (dualities) hay «xung đột lưỡng cực». -Nhưng theo Phật giáo thì đó chính là «hai pháp đối nghịch, và tương tác».

-Chúng tuy xung khắc, nhưng có đặc tính đào luyện cho «những sinh linh thăng trầm trong tử sinh đồ», được trưởng thành và thu lượm nhiều kinh nghiệm, để tự mình tiến bộ, biết hóa giải những đổi thay, khổ não. -GIẢI THOÁT.

-Nói cách khác, ấy là 2 hiện tượng TỰ NHIÊN mà một sinh vật, khi đã trôi lăn trong những vòng luân hồi NHÂN DUYÊN QUẢ, thì không thể nào tránh được !

*Chúng ta hãy tạm gát qua, đại công phu «làm sao để thành Phật, hết còn sinh tử xoay vần», để chỉ tìm hiểu mỗi một việc «NÊN LÀM GÌ TRƯỚC MẮT» trong cuộc sống hằng ngày, dựa theo «NỘI DUNG» những lời Phật dạy.

-Nội dung đó bất kể là ở tầm mức quan trọng nào, nhưng nó phải hoàn toàn thật tế, và nằm hẳn trong khả năng sống thiện của mỗi người.

Bài «TRẦN TÌNH thứ 8» nầy chúng tôi viết ra, dĩ nhiên là để cúng dường ngày Phật đản, và thân ái gởi đến toàn thể đồng hương bốn phương. -Nhưng với tinh thần HƯỚNG VỀ TỔ QUỐC, chúng tôi xin tha thiết kính tặng toàn thể đồng bào Việt Nam trong nước, không phân biệt tôn giáo, chính kiến, giai cấp :

*HIỆU LỰC của Ý THỨC CỘNG NGHIỆP.

-Ý thức CỘNG NGHIỆP ở đây không nên xem là «cái hiểu biết về một số chu kỳ lầm lạc nào đó, đã đưa đến tình trạng xấu hiện tại», để vội vàng «phân tích phải trái», hay «tranh luận hơn thua, rồi đổ lỗi cho nhau», -mà bằng một cách thanh tịnh soi sáng, Ý THỨC CỘNG NGHIỆP ấy, phải có hiệu lực làm cho TINH THẦN LIÊN ĐỚI XÃ HỘI phát sinh.

-Trên thực tế, khi tranh luận, đổ lỗi cho nhau, người ta chỉ kết thúc trong xung đột, và chia rẽ, gây trầm trọng thêm cái thực tế đang khó khăn !

-Nhưng với một mục đích dấn thân, Ý HỨC CỘNG NGHIỆP và TINH THẦN LIÊN ĐỚI sẽ làm cho chúng ta có thái độ nghiêm chỉnh hơn, rằng khi đa số người dân hiện sống trên đất nước Việt Nam, đã «giác ngộ», nhận diện được «thực tại bất lành», thì chúng ta phải dứt khoát tránh hẳn sự cực đoan, nói ít làm nhiều, rồi cải thiện hoàn cảnh bằng cách tình nguyện tu thânbình tĩnh «đối phó với mọi vấn đề trước mặt», một cách dũng cảm, và khoa học.

*DŨNG CẢM ám chỉ sự bền bĩ, không bỏ cuộc, còn KHOA HỌC ám chỉ tính khả thi, hữu hiệu, đúng lúc. -Hai chữ «khoa học» cũng nói lên rằng, ấy là hành động có kỹ thuật, có trật tự «việc gần làm trước, việc xa làm sau», để đầu tiên tái lập niềm tin, xây dựng nền tảng đồng thuận, –yếu tố nòng cốt của đoàn kết, tạo tiềm lực quần chúng, toàn dân.

-Xin nhấn mạnh : «Một người Ý THỨC CỘNG NGHIỆP vững vàng, thì không thế trở thành nhu nhược, ba phải, tự ty mặc cảm, đầu hàng nghịch cảnh !».

*TINH THẦN LIÊN ĐỚI nêu ra ở đây, chính là «hệ luận» của ý thức cộng nghiệp. -Nó luôn luôn lấy đối tượng cùng cảnh ngộ (tức là hình ảnh gần nhất trong xã hội), để làm mục tiêu khả thi hành động.

-Đối với tinh thần liên đới, quần chúng ví như NƯỚCngười hành động ví như CÁ. –Cá cần tránh mọi hành vi làm đục nước. -Cả CÁ và NƯỚC là 2 yếu tố sinh tồn, không thể tách rời.

«Triết lý sống của tất cả sinh vật trong một cái ao, trong một cái hồ, trong một dòng sông, hay trong biển cả vốn vẫn chỉ có thế ! –Về loài người, thì sinh mệnh của một dân tộc, hay của một quốc gia cũng không khác !

-«NƯỚC» ở đây ám chỉ đa số quần chúng bình dân, cùng sinh ra trên một lãnh thổ, không phân biệt nguồn gốc, kiến thức, màu da. -Đa số nầy, tuy mỗi người có khả năng kinh tế riêng, nhưng tất cả luôn luôn liên hệ tùy thuộc lẫn nhau, một cách thiết yếu trên cả «3 phương diện», tài chánh, sức khỏe, và an ninh.

-Ba phương diện đó không do quyền lực nào áp đặt cả, mà là do CỘNG NGHIỆP !

-Nếu chỉ một số người bình dân (khoan nói đến toàn thể) mà bị đe dọa, bỡi 1 hay 2 trong 3 phương diện đó (tài chính, sức khỏean ninh), thì chắc chắn hậu quả sẽ rất xấu cho phần lớn cộng đồng.

-Nhóm chữ «1 số người bình dân» nêu ra ở đây, tiêu biểu cho toàn bộ giới lao động, bao gồm những cá nhân làm ăn cấp trung bình hay tiểu thương, và buôn gánh bán bưng, dầm mưa trải nắng, có mặt thường xuyên trên các vỉa hè, góc chợ..

-Những thành phần bất hạnh vừa nêu nầy, là những viên gạch vô danh của một xã hội kinh tế, mà nếu không ổn định, thì phải «bấp bênh», -như ở Việt Nam !

Hậu quả xấu ấy rất dễ nghĩ ra, nhưng trên thực tế nhiều người vì «khuynh hướng cạnh tranh ích kỷ» và bị «áp lực xã hội», cộng thêm lòng tham cố hữu, nên đã không tự động nhìn thấy, rằng «Khi quần chúng (trí thức hay kém trí thức) nói chung mà không am hiểu thực tại cộng nghiêp, không có TINH THẦN LIÊN ĐỚI, thì sự sống cá nhân và xã hội, chắc chắn sẽ mỗi ngày một suy đồi».

-Ví như một phần tử hành động gây hậu quả không tốt cho xung quanh, nhất là cho những người cùng số phận như mình, là gián tiếp phần tử ấy đang tạo ra tình trạng bất lành cho bản thân lẫn cho thân nhân, ở rất nhiều mức độ !

-Một chị bán rau VÔ Ý THỨC có thể làm hại khách hàng thường xuyên của mình với những bó rau, bảo dưỡng bằng nước hóa chất quá liều lượng.

-Một người sản xuất hoa quả, nếu không đủ kiến thức về tỷ lệ an toàn trong phối hợp phân bón (hóa học hay tự nhiên), thì chớ nên vì lợi lộc mà làm liều.

-Một nhà phân phối mà không biết nguồn gốc các sản phẩm, thì không nên đầu tư tích trử hàng hóa.

*Vì hành động như thế là vô tình (nếu không muốn cho là «một dạng cố ý») làm hại đồng bào tiêu thụ, tức môi trường kinh doanh của mình, và lủng đoạn nền kinh tế, trong đó có mình cũng như gia đình thân thuộc xa gần của mình.

-Ai có thể phủ nhận rằng : Sự thịnh vượng ngành thương mại vốn tùy thuộc vào sức khỏe cùng an toàn của giới tiêu thụ ?! -Và SỨC KHỎE CÙNG AN TOÀN GIỚI TIÊU THỤ, CHÍNH LÀ SỨC KHỎE CÙNG AN TOÀN CỦA MỌI NGƯỜI, trực tiếp hay gián tiếp !

-Trong sự chế biến ra thức ăn để bán từng đơn vị cũng vậy. -Khi vô ý thức, một nhà hàng hay một quán phở có thể «bỏ vô bụng» mỗi ngày hằng trăm thực khách (đa số là đồng bào thân quyến, hay những người đang sống trên cùng một lãnh thổ với mình) các chất độc, do mua «nước phở rẻ tiền», từ một số kẻ ngoại xâm ác ý, cung cấp vô trách nhiệm, vì tư lợi mà phá hoại sự sống.

*Nói một cách văn hóa hơn, là mỗi chúng ta khi thấy một người nào đó bỏ quên túi tiền, hay ai làm rơi bất cứ vật gì ở đâu, chúng ta nên cẩn thận nhặt lấy, rồi tìm cách trao lại cho chủ nhân. -Các bậc làm cha mẹ cần thường xuyên làm gương, giáo dục con cái phải sống ngay thẳng.

Tất cả đồng loạt tiêu diệt nạn trộm cắp. -Đó là bảo vệ sự an ninh chung !

*Mỗi cá nhân quốc nội chúng ta, nên tự vấn lòng xem trước những cán bộ ác ôn sâu mọt, trong guồng máy hành chánh mục nát hiện nay, miệng nói «vì dân» mà mỗi ngày vẫn tìm cách vơ vét tiền của hiếm hoi của dân, thì với tinh thần liên đới, chính ta đã làm gì để xứng đáng là NGƯỜI VIỆT NAM (?).

-Nếu mỗi cá nhân ý thức được số phận của đám dân đen (trong đó có mình), thì chị bán rau sẽ không bán các bó rau, ăn vào bị bệnh cho người cùng cảnh ngộ, anh bán phở sẽ không bán những bát phở, có chất làm ung thư bao tử, ruột, gan, đến…những thực khách…. !

-Vẫn biết buôn bán thì đương nhiên phải kiếm lời, giá bán bao giờ cũng cao hơn giá mua, chẳng hạng như «mua năm bán sáu», theo qui luật. Nhưng đó không phải là lý do chính đáng, để ngụy trang vật độc, phổ biến đồ giả, xảo trá mặt hàng, lừa gạt lòng tin của người tiêu thụ…

-Hãy có tinh thần tương thân, liên đới bảo vệ lẫn nhau, trong hoàn cảnh một xã hội dẫy đầy tham nhũng và vô đạo đức. -Hãy nhất trí để tránh cái cảnh, chị bán cá dẻo miệng bán cá ương, biến hóa thành cá tươi.

-Hãy tránh cái cảnh, anh bán «thực phẩm khô» tiếp tục bán thịt thúi tẩy màu, nhuộm đỏ, ướp gia vị thơm tho…như được làm từ thịt mới.

-Hãy tránh cái cảnh, ông tiệm rượu cứ tha hồ chế rượu bằng nước lã pha với thuốc trừ sâu bọ…bán giá rẻ cho dân lao động uống !

*Các thứ đó chẳng những rất độc, đối với cá nhân nào tiêu thụ, mà nó còn di hại lâu dài cho đại chúng, làm phát sinh những bệnh tật khác thường, bất trị !

-Xin nhắc lại rằng, xưa nay, các thế lực xâm lăng thường thâm hiểm. Họ dụng tâm không trực tiếp giết người bản xứ, nhưng luôn luôn làm cho người bản xứ mê muội vì lợi lộc, lầm lạc…rồi gây hại lẫn nhau.

*Và dĩ nhiên, những lời báo động chân thành nầy không cố ý «quơ đũa cả nắm».

-Chúng ta vẫn biết có một số người buôn bán ngay thẳng. Nhưng trong bối cảnh văn hóa đạo đức xuống dốc, làm ăn lương thiện thì lỗ vốn. Mánh khóe gian manh có vẻ thắng thế, sẽ lôi kéo tất cả vào con đường bất nhân thất đức.

-Ấy là hành động gần nhấtxứng đáng nhất trước sự sống, của «một người Việt Nam» còn quả tim muốn cải thiện đất nước. -Chúng ta phải luôn luôn nhớ rằng : Đây không phải là cải thiện «đất sống» cho ai khác, mà là cải thiện «đất sống» cho chính chúng ta, cho thân nhân chúng ta, và xa hơn nữa là cho «đồng loại», hay cho tương lai nòi giống của chúng ta. -Nói chung, là cho những người sinh ra trên giải đất hình chư «S», bất luận là tổ tiên đã đến từ đâu !

Ý thức như thế là một nhân tính tối thiểu, của con người có trách nhiệm !

-Những kẻ mê muội, làm ngơ trước bổn phận, cứ hành động càng, để kiếm thật nhiều tiền rồi tìm đường thoát ra nước ngoài lánh mặt, thì hoàn toàn không phải là «cách tốt». -Vì hiệu lực của ác nghiệp vốn rất hoàn cầu đa dạng : «Đi đâu để tránh khỏi quả báo đây ?» hay «Chạy đâu cho khỏi nắng ?»

-Và quả báo cũng là một hiện tượng luôn luôn nghiệm đúng trong nền văn minh tin học ngày nay !

-Xuất hiện ở chỗ lạ để người ta vĩnh viễn chẳng biết mình là ai, thì còn có chút xíu lý lẽ, nhưng xuất hiện chỗ lạ, để người ta vẫn có thể biết được quá khứ thật về mình một cách dễ dàng, thì dự tính sẽ trở thành vô hiệu. –Luật lệ nhân văn, «gieo hạt thì phải gặt trái» là luật lệ hoàn cầu, và ở bất cứ đâu cũng có !

-Hơn nữa, dù lánh mặt ở xứ nào, thì một người cũng không che dấu được sự thật của chính mình với mình, hay che dấu được hành động quá khứ vô trách nhiệm của chính mình, trước những người sống gần mình nhất, như vợ, chồng, con, cháu…hay bạn thân !

*Chung qui, -hậu quả của những hành động tốt hay xấu, vẫn không vì thay đổi địa phương mà mất hiệu lực, hay khác nhau !

Người ta có thể thắc mắc : «Chỉ một việc buôn bán thực phẩm nhỏ hay lớn như thế, mà cũng có liên hệ đến vận mệnh của toàn dân, của đất nước hay sao ?».

-Theo Phật học, chúng ta xin nghiêm chỉnh khẳng định rằng «CÓ LIÊN HỆ» hay «RẤT LIÊN HỆ» là đàng khác !

-Vì THỰC PHẨM (nói chung) là tất cả những gì BẢO DƯỠNG cho SINH LỰC của môt dân số suốt chiều dài tồn tại. -Thực phẩm có 2 loại, là thực phẩm của thể xác và «thực phẩm của tinh thần».

Thực phẩm của thể xácthức ăn, thức uống, và không khí. Còn thực phẩm của tinh thần là NIỀM TIN trong sự sống, gồm thói quen hành động, suy nghĩsự hiểu biết, giáo dục.

Theo kinh Phật, thì có 4 «sự dinh dưỡng», là 1/đoàn thực (sống nhờ thức ăn, thức uống, không khí), 2/xúc thực (sống nhờ cảm giác), 3/tư niệm thực (sống nhờ suy nghĩ), và 4/thức thực (sống nhờ các trình độ hiểu biết, kiến thức).

-Bốn loại nầy hằng nuôi dưỡng sự tồn tại của loài người chúng ta nói riêng, và của mọi sinh vật nói chung. -Loại thứ nhất và loại thứ hai thuộc về thể xác. Loại thứ ba và loại thứ tư thuộc về tinh thần.

-Nếu thực phẩm của thể xác mà bị nhiễm độc, thì đời sống vật lý và sinh lý của con người chắc chắn phải bệnh hoạn, làm cho thế hệ hiện nay bạc nhược, thế hệ mai sau suy vong, bỡi di truyền xấu và các biến chứng nguy hiểm khác. -Tình trạng suy đồi ấy như thế nào, hầu hết chúng ta đều biết.

-Tương tự như thế, nếu «thực phẩm của tinh thần»bị nhiễm độc, thì đời sống tâm linh (hay văn hóa) và kiến thức của một quốc gia, phải đắm chìn trong suy sụp, tối tăm, dả man, xung đột…bế tắt.

Thử nêu sự trầm trọng :

*Đối với thể xác, thì thực phẩm hữu hình khi bị nhiễm độc, sẽ phá hoại như thế nào tương đối dễ hiểu, như trên vừa nói qua.

*Nhưng đối tinh thần thì thực phẩm vô hình bị nhiễm độc, nguy hiểm phải báo động như thế nào, thì Phật học đã gọi là tà kiến, mê tín, độc tôn, cố chấp, nô lệ cho vật chất, ngu trung với chủ thuyết !

-Và các thực phẩm tinh thần bị nhiễm độc này, không phải chỉ lan tràn ở những nước chậm tiến, mà nó còn tung hoành ở những nước gọi là «vật chất tân tiến», hay «thực dân mới».

-Đó chính là lý do mà một số «cường quốc», sau khi đã «phát triển kinh tế khá cao, được xếp vào hàng dẫn đầu», đã trở thành thế lực xâm lăng kinh tế lẫn chính trị, mà kết quả là họ sẽ không tránh khói bị sa lầy, để dần dần phá sản sau nầy !

*Tất cả hiện tượng xấu ấy vốn bắt nguồn từ cuồng vọng. Nói một cách khác là bắt nguồn từ 3 gốc độc hại tham sân si !

*PHẬT GIÁO trong tình trạng nầy, quả thật là một «thực phẩm quí giá, nuôi dưỡng tinh thần theo chiều hướng tiến hóa». -Đạo Phật có thể làm cho con người, nhất là các «giới lãnh đạo hữu duyên», có óc sáng suốt, ôn hòa, cởi mở, bình đẳng, tương kính….để duy trì hòa bình cho nhân loại, tránh mọi hình thức xâm lăng kinh tế, giữa cộng đồng với cộng đồng, giữa quốc gia với quốc gia.

-Thử nhắc lại vài Phật ngôn phổ thông nhất, chẳng hạng như trong kinh Pháp cú (Dhammapada), đức Phật đã khuyên :

«-Đừng làm tất cả việc ác» (=Sabba pàpassa akaranaṃ).

-Hãy làm đầy đủ việc lành» (=Kusalassa upasampadà).

-Giữ tâm luôn luôn trong sạch» (=Sacitta dapayodapanaṃ).

-Ấy là giáo lý của bậc Giác ngộ» (=Etaṃ Buddhàna sàsanaṃ).

-Khi tìm hiểu hiểu rồi áp dụng 1 cách rộng rãi, chúng ta có thể thấy rõ rằng : Nội dung những lời Phật dạy trên đây, không phải chỉ đóng khung trong giá trị đạo đức, mà rõ ràng chúng còn có giá trị an toàn kinh tế, an toàn sức khỏe nữa.

-Theo kinh Phật, thì đời sống con người luôn luôn cần đến 4 vật dụng chính, là thực phẩm, y phục, chỗ ở, và thuốc men. -Các khuyến thiện trong mấy Phật ngôn kể trên, như «không làm điều ác», «làm đủ điều lành», «giữ tâm trong sạch», «tiến hóa giác ngộ», đều có thể xem là phẩm giá căn bản, của 4 vật dụng cần thiết, mà con người cần đến hằng ngày (thực phẩm, y phục, chỗ ở, và thuốc men).

Bốn vật dụng ấy nếu lành mạnh thì sức khỏe sẽ tốt. -Mà sức khỏe tốt thì trí óc mỗi người sẽ minh mẫn, sáng suốt, và sinh hoạt xã hội sẽ tiến bộ, -an vui cá nhân và cộng đồng sẽ tồn tại lâu dài !

Ngược lại, nếu bốn thứ dinh dưỡng ấy mà ung thối hay mục nát, thì hậu quả phải nghịch chiều, xã hội sẽ hỗn loạn, tinh thần sẽ nhơ bẩn, văn minh sẽ cáo chung, đời sống sẻ dã man, vô cùng nguy hiểm !

*Bình tâm mà xét, chúng ta có thể xác nhận : Quả thật việc đóng góp gần nhất, lẫn cụ thể nhất của mỗi cá nhân cho xã hội, và cũng cho chính mình, là không trực tiếp hay gián tiếp gây tổn hại đến 4 vật dụng căn bản của con người, -đặc biệt là thực phẩm vật chất, rồi đến thực phẩm tinh thần !

-Có kẻ nghĩ rằng «-Chuyện thực phẩm chỉ là chuyện nhỏ ! -Chuyện đất nước còn hay mất, mới là chuyện lớn !» (?!). -Thử đặt lại vấn đề một cách khiêm nhượng : “Nếu chuyện nhỏ và gần nhất mà chưa làm được, thì làm sao chúng ta đủ điều kiện thực hiện những chuyện lớn ?”.

*Nhưng xã hội xưa nay vốn là một tập thể đa năngđa dạng. Trong khi một số cá nhân vì duyên nghiệp chỉ làm được việc nhỏ, chưa làm được việc lớn, thì một số khác lại thuận duyên, có thể làm được cả 2 việc lớn và nhỏ, nên tính tương đối tiềm lực hổ tương vẫn giúp cho con người có lý do, để bình tĩnh và lạc quan.

-Rằng sự CỘNG NGHIỆP không phải chỉ là «qui luật» của địa phương, mà còn là «qui luật» của địa cầu, của vũ trụ !

-Nghĩa là trong «luật nhân quả», một số hiện tượng phá hoại, chắc chắn vẫn không ngăn nổi phản ứng vô địch của đa số dân chúng trên thế giới, lúc đã chín mùi !

*Ngoài ra, khi gặp khổ đau… hầu hết các tôn giáo hay tín ngưỡng, thường «cung cấp» cho tín đồ của họ một «lối thoát», là «niềm tin và cầu nguyện».

-Nhưng đạo Phật thì khác. Phật giáo cũng nhìn nhận có sức mạnh siêu nhiên. Nhưng sức mạnh linh thiêng ấy phải luôn luôn là «hoa trái của TINH THẦN TỰ LỰC». -Nghĩa là một người ĐÃ THỰC SỰ TU HÀNH (tự lực), có thân tâm cao thượng, cởi mở, ôn hòa, thanh tịnh, can đãm, thì khi gặp nghịch cảnh…sẽ được năng lực thanh tịnh từ trong tâm «phát sóng». -Và được năng lực linh thiêng từ bên ngoài đáp ứng !

*Như công thức DUYÊN KHỞI trong Phật giáo đã nói : «Hễ có tự lực thì có tha lực», Ngược lai «Không có tự lưc thì chẳng bao giờ có tha lực», -hay hễ có NHÂN DUYÊN  thì phải có QUẢ, -mà chúng ta thường tìm thấy trong sách vở Phật học.

*Nói cách khác dựa theo «lô-gíc» vật lý là :

«Cái nầy có thì cái kia có». «Cái nầy không thì cái kia không». «Chẳng có gì không nguyên nhân mà sinh ra». «Chẳng có gì hiện hữu rồi biến mất hoàn toàn». «Tất cả luôn luôn bắt đầu và chấm dứt tùy điều kiện».

Và khi «CÓ», thì cái CÓ ấy là «hiện tượng», nên nó hữu hình, ai cũng có thể chỉ ra được. Nhưng lúc «KHÔNG», thì NÓ lại thuộc về vô hình, -tuy khó ai mô tả nổi vấn đề một cách cụ thể, nhưng nó vẫn tiềm tàng, hùng hậu. -Những kẻ «duy vật» đòi hỏi sự chứng minh bằng hình thức, thì không bao giờ thõa mãn !

-Tóm lại, nếu «sự cầu nguyện» chỉ có nghĩa là «van xin ơn ích từ một tha lực toàn năng bên ngoài», mà người cầu nguyện không có đức hạnh tự lực, thì đức Phật khi còn tại thế, đã «phủ nhận».

-Nếu «một người cầu nguyện» mà là «kẻ thiện tâm, chân thành biểu lộ nguyện vọng». Họ vốn đã quyết tâm sống lành, tự mình làm cho mình thanh tịnh, để phục vụ nhân quần, chúng sanh. Rồi trong khi làm thiện mà gặp trở ngại, họ hướng về đức Phật như một «điểm tựa», thì họ sẽ được «tiếp độ» một cách vô cùng kỳ diệu.

*Quay lại «hoàn cảnh khó khăn» của đất nước Việt Nam hiện nay nói riêng, và «tình trạng hòa bình bấp bênh» trên thế giới nói chung, chúng tôi thiết nghĩ rằng :

-Mỗi người Việt Nam nếu có nhiệt tâm, hãy dùng khả năng hữu hiệu của mình, tích cực đóng góp bằng hành động một cách VÔ ÚY (không sợ), để thay đổi hoàn cảnh. -VÔ ÚY cũng có nghĩa là sáng suốt, nhưng không lấy thu hoạch thắng bại làm động cơ chính, để tiếp tục hăng hái dấn thân, hay thất vọng bỏ cuộc !

Và nói theo tinh thần NHẪN NẠI ba-la-mật trong đạo Phật thì :

Khi đã quyết tâm hóa giải một cộng nghiệp, thì người ta không để bị lung lạc bỡi ý nghĩ «đóng góp của mình chẳng ăn thua vào đâu», rồi lùi bước, thụ động !

Nhóm chữ «ba-la-mật» trên đây, ám chỉ «công phu lớn nhỏ đều có hiệu lực quyết định, khi tất cả hợp lại thành một khối». -Ví như những trận «đại hồng thủy» xảy ra, quét sạch mặt đất…, không phải do một cái vòi khổng lồ, từ trên trời đổ xuống, mà là do những hạt mưa lớn có nhỏ có hợp lại.

*GIẢI NGHIỆP cũng tương tự như thế. -Nếu chúng ta không hành động lành mạnh để tự mình giải nghiệp, thì không ai có thể làm việc ấy thay cho chúng ta. -Chư Bồ-Tát từ bi vô lượng trên cõi cao, đều biết rõ những bất hạnh đó, dù các Ngài vẫn ban bố tha lực, nhưng không có nhân duyên tư lực thì làm sao hữu hiệu ? Và cảnh khổ kéo dài !

*Nhân tưởng niệm ngày LỄ TAM HỢP (Đản sinh, Thành đạo, và Nhập niết-bàn), của Phật Tổ Thích-ca Mâu-ni, chúng tôi xin thành tâm cúng dường Đấng Thiên Nhơn Sư (Satthàdevamanussànaṃ), bằng những dòng TRẦN TÌNH thô thiển và khiêm nhượng nầy.

-Ngưỡng mong chư hiền hữu trí thức, và những nhà học Phật uyên thâm rộng lượng cho, nếu trong bài TRẦN TÌNH nầy có điều chi sơ sót, hay không vừa ý.

-Kính chúc toàn thể quí vị một lễ «Mừng Tam Hợp» đầy đủ ý nghĩa !

Tuelac.com

 

ĐẠO PHẬT VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG.

Thuyết trình Phật học, ngày 14/6/2015 (lúc 14h30) tại :

VIỆN CAO ĐẲNG PHẬT HỌC LINH SƠN VITRY.

Diễn giả : Cư sĩ Tuệ Lạc.

Trước tiên, chúng tôi yêu cầu qúi vị hãy «phân biệt» 2 đề tài :

«Ô-nhiễm môi trường»«Đạo Phật và vấn đề ô-nhiễm môi trường».

*Nói về «Ô-NHIỄM MÔI TRƯỜNG» là trình bày cái THỰC TẠI Ô-NHIỄM, hay KẾT QUẢ XẤU của một giai đoạn sinh hoạt «phản sinh hệ».

*Còn nói về «ĐẠO PHẬT VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG» là đề cập đến các NGUYÊN NHÂN SÂU XA của sự ô-nhiễm, do Phật giáo tiết lộ.

Continuer à lire ĐẠO PHẬT VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG.