Vô song Thiền hơi thở
Pháp hành trong sự sống
Là hơi thở đầy vơi.
Sinh hoạt hay nằm mộng
Hơi thở vẫn theo người.
***
Trẻ con vừa mở mắt
Đã biết hít thở rồi.
Và khi mạng căn mất
Nó cũng tắt chung nơi.
***
Hơi thở là con ngựa,
Chở ta suốt cuộc đời.
Thịnh suy nó không lựa
Bệnh hoạn nó chẳng rời.
***
Nhờ nó ta đủ sức,
Sinh động khắp mọi nơi.
Đứng đi hòa thân thức,
Nằm ngồi lẫn nghỉ ngơi.
***
Nó giúp ta tiến hóa
Chống lại tật biếng lười[1].
Nó điều hòa tâm hỏa[2]
Lúc ta giận khôn nguôi.
***
Nó cũng là đề mục
Trong Tịnh Đạo tinh khôi
Phật gia gọi An Tức
Nền tảng Thiền Song Đôi.
***
“Song Đôi” : Chỉ và Quán,
Nó hiệu lực cả hai.
Chỉ, trụ tâm bừng sáng,
Quán, Minh sát hình hài.
***
Người nào có thân nấy,
Phải nội quán lấy hoài.
Định vào hơi thở ấy,
Sẽ chứng được pháp soi[3].
***
Pháp soi từng nháy mắt,
Thấy tế bào mỗi nơi.
Trong thân… sinh rồi tắt,
Tự đào thải liên hồi.
***
Hít vào, thân nở khắp
Tận mầm sống sinh sôi,
Cho dưỡng khí bồi đắp
Những hạt nghiệp gieo rồi[4].
***
Thở ra, thân xẹp xuống
Tâm thả… cốt gân lơi.
Rồi lục căn bị cuốn…[5]
Vào máu thịt tanh hôi.
***
Tanh hôi thân ô trược,
Nên thọ khổ lẫn vui.
Và thấy tâm vô trước[6],
Thấy ngã, hạt sương rơi[7].
***
Rõ thực trạng như thế,
Thì ngã sở đứt rời.
Tham sân si, ba rễ,
Tuần tự hóa không thôi.
***
Hóa không qua xác chứng,
Chứ chẳng lý thuyết xuôi.
Rồi pháp xả tương ứng
Xóa tan sắc đương thời[8].
***
Sắc đang ngồi… “nhàm chán”
Sinh thọ cảm song đôi.
Đứng lên cho thư giãn,
Vui khổ dính không rời.
***
Đứng hồi lâu… khó chịu,
Ta nhẹ bước thân dời.
Khoan thai, không chấp kiểu,
Với cách dở chân rời.
***
Ngồi đứng đi, ba bộ
Thứ tư, nằm nghỉ ngơi[9],
Mỗi bộ vui rồi khổ.
Biết thế… thản nhiên thôi.
***
Đổi oai nghi thì quán !
Ý thức pháp “liên hồi”[10].
Nhận rõ chiều tương phản
Qua thực tại tâm thôi.
***
Không câu thúc hơi thở,
Chỉ cùng nó thấu soi,
Từng sát-na sinh tử,
Để chứng thật Pháp Đôi.
***
Còn những đề mục khác,
Dễ dính mắc cảnh trời.
Thường vướng vào thiền sắc,
Tà chánh khó phân ngôi.
***
Nhưng đề mục hơi thở
Đưa tâm ý tận nơi.
Qua oai nghi, bốn ngõ,
Nhận thức pháp hiện thời.
***
Hằng ngày trong tư thất,
Ta thoải mái thở thôi.
Chẳng sợ phỉ lạc mất,
Khi tự tại thân soi.
***
Công phu ta coi nhẹ,
Như gió thoảng mây trôi.
Đạo cao, không đáng kể,
Thâm hậu, chẳng khoe lời.
***
Tứ oai nghi vẫn niệm,
Hơi thở nhớ không rời.
Tức Quán Thiền mãi tiến,
Vượt thân bể xuyên khơi.
***
Thân nầy như biển khổ,
Tế bào, như bọt trôi.
Tham sân si là gió,
Vô thường thổi liên hồi.
***
Biết thân hằng như thế,
Thì khối chấp phải vơi.
Được, thua…đều vui vẻ,
Thuận, nghịch… giống nhau thôi.
***
Không khát khao thiền lực,
Chẳng lo ngại mòn hơi.
Chết không cầu thiên phúc[11],
Hết vướng tái sinh rồi.
***
Không sinh làm sao tử ?
Ấy Niết Bàn muôn nơi.
Vô nhân lành, quả dử,
Hạnh phúc đó không lời.
***
Bỡi hơi thở chung lối,
Trong tái sinh luân hồi.
Nên nó là pháp rọi
Đường thoát khổ ai ơi !
T.L. 17/06/2007
[1] Khi hơi thở điều hòa, thì con người cảm thấy nhẹ nhàng, hăng hái, hết dã dượi, hay lười biếng.
[2] Mỗi lần ta bức xúc, nổi giận mà nhớ lại pháp Phật, chú ý hít thở 10 lần thì cơn bức xúc, giận hờn sẽ tự động giảm xuống.
[3] Pháp soi ám chỉ quán xét nội tâm và nội thân mình.
[4] Mỗi tế bào có thể ví như một “hạt nghiệp”.
[5] Lục căn ở đây ám chi năm giác quan và tiềm thức.
[6] Tâm vô trước ám chỉ tâm thay đổi ví tế không ngừng, tâm trước và tâm sau không bao giờ hoàn toàn giống nhau.
[7] Ngã sở của con người rất mỏng manh, như hạt sương rơi trên đầu ngọn cỏ.
[8] Sắc đương thời ám chỉ tổng hợp thân và tâm đang sống trong hiện tại.
[9] “Ba bộ” ám chỉ 3 oai nghi : đi, đứng, ngồi. Thứ tư : nằm.
[10] “Liên hồi” tức là diễn tiến nhiều oai nghị phụ, kết tập thành bốn oai nghi chính.
[11] “Không cầu thiên phúc”, ý nói không xem thiền lộc, dẫn tái sinh ở thiên đường cao nhất, là cứu cánh tối hậu.
Những ý thiền hóa thành thơ P20 Những ý thiền hóa thành thơ P22
Tuệ Lạc - Paññanando 