Nụ cười trên tượng Phật
Tôi nhìn một tượng Phật
Trang nghiêm nơi bàn thờ,
Nụ cười tươi, hiền… thật
Như hoa nở… trong thơ.
***
Nụ cười không kiểu cách
Đầy hỷ xả, thanh bình,
Vô ngã và tẩy sạch
Những tự hào nhân sinh.
***
Tượng tuy bằng… gỗ, đất…,
Hoặc đắp bởi “xi măng”,
Hay… đẽo từ bảo thạch
Vàng đúc trộn… đồng đăng[1].
***
Tượng vốn là vật chất,
Không có cảnh, tâm, căn…[2]
Nhưng kinh Phật thường nhắc
Ấy pháp Xả vĩnh hằng.
***
Vật chất thuộc tứ đại[3],
Không giảm cũng không tăng,
Nhưng hợp thành “tướng”, lại…
Vẫn chịu luật thăng trầm.
***
Khi tượng được sùng bái
Lẫn lúc bỏ hoang lâm,
Mặt tượng vẫn “tự tại”
Chẳng lộ nét thương tâm.
***
Tượng Phật cười thoải mái
Chẳng phức tạp, thâm trầm,
Tượng trưng cho vô ngại
Tâm vật dứt mê tham.
***
Tượng Phật không “tiểu”, “đại”[4],
Nét từ bi vẫn kham
Tỏa ra viềng đôi mắt,
Xoa dịu mọi buồn than.
***
Kẻ đúc tượng là Việt,
Tượng Phật nét Việt Nam.
Người làm tượng ở Thái,
Tượng Phật ấy Thái Lan.
***
Vật chất không biên giới,
Tứ đại chẳng ngay gian.
Chỉ tâm chấp hẹp, gọi
Và phân biệt đa đàng.
***
Hỏi xem tượng trực đối[5],
Có gì trong đó chăng ?
Kìa nụ cười không đổi,
Tâm người thấy hoa thăng.
***
Thăng hoa là mở lối
Cho thiện pháp thường tăng.
Tuy tượng cười, không nói
Nhưng ngụ ý siêu sanh.
T.L. 19/09/2007
[1] “Vàng đúc trộn đồng đăng” : Người xưa thường cúng các bộ đèn làm bằng đồng, để trộn với vàng… đúc tượng Phật.
[2] “Cảnh” là ngoại trần. “Tâm” là tâm thức. “Căn” là các cảm quan.
[3] Tứ đại : Thổ, thủy, hỏa, phong = đất, nước, lửa, gió (Có sách gọi là khí, thay vì gió).
[4] Phật giáo ngày nay nói chung, bị chia làm hai khuynh hướng, “tiểu thừa” và “đại thừa”. Từ đó, có hai hình thức tượng Phật : Tượng Phật đại thừa (áo hở cổ, có chữ «vạn»), và tượng Phật tiểu thừa (Y kín cổ hay hở vai). Khi chấp rồi thì cả khối Phật tử không ngừng chia rẽ.
[5] Tượng trực đối : Tượng đối diện trước mặt.
Những ý thiền hóa thành thơ P17 Những ý thiền hóa thành thơ P19
Tuệ Lạc - Paññanando 