Chánh niệm
Thế nào là chánh niệm ?
Là giữ tâm vô nhiễm
Bởi cảm thọ chủ quan
Gạt ghét, thương, vọng chiếm[1]
Khỏi ý tưởng liên hoàn.
***
Chánh niệm vào hiện tại
Là tâm trong trạng thái
Chẳng chấp nơi pháp hành
Để thuận nghịch tự giải[2]
Theo vô thường, tương sinh.
***
Chánh niệm ví như đất
Hằng tàng chứa vạn vật
Dơ sạch, giả biến thôi
Và… trước, sau, còn, mất
Đất “hỷ xả” muôn đời.
***
Chánh niệm như giòng sông
Luôn đổ ra biển rộng
Khúc sâu hay khúc nông[3]
Nước mãi xuôi nguồn sống
Xóa tan cặn, khai thông…
***
Khi niệm mà vướng tánh[4]
Thì lậu hoặc phát sanh
Chân pháp khó thực chứng
Tuệ “giải xả” bất thành[5]
Vô minh hoàn vô minh.
***
Chánh niệm phá huân tập
Đập tan mầm cố chấp
“Ý” tự do, trong ngần
Không mắc pháp, tướng, vật[6]
Tiêu dần nghiệp làm nhân[7].
***
Khi đi, đứng, ngồi, nằm…
Nếu tâm hồn thảnh thơi
Trong nhịp thở thực tại,
Không tiếc, mong xa vời[8]
Thì chết hết đọa lại.
***
Và ấy là siêu độ,
Là vượt qua biển khổ.
Cứu cánh của Phật gia,
Quả của chánh niệm đó !
T.L.
Ivry Sur Seine 07/04/2007
[1] Ý nói tâm con người thuờng xuyên bị ghét, thương, vọng tưởng chiếm đóng.
[2] “Tự giải”, ám chỉ pháp vô thường không cho phép 2 trạng thái hài lòng (thuận), và bất mãn (nghịch) còn hoài. Sự hài lòng nào kéo dài cũng thành nhàm chán, còn bất mãn một thời gian thì người ta quen đi, rồi nó sẽ bị hóa giải.
[3] Nông tức là cạn.
[4] Vướng tánh : Đeo vào tâm thành quả tốt hay xấu của niệm.
[5] “Giải Xả” : Xả bỏ và hóa giải.
[6] Pháp là cái biết, Tướng là hiện thân của cái biết, Vật là ngoại vật, hay khung cảnh xung quanh.
[7] Nghiệp làm nhân : Nghiệp dẫn đến tái sinh.
[8] “Tiếc” ám chỉ tật tưởng nhớ đến chuyện quá khứ, “mong” tức là mơ vào tương lai, điều chưa đến.
Những ý thiền hóa thành thơ P15 Những ý thiền hóa thành thơ P17