Bài XIII

 ĐỊNH TÂM qua «biểu đồ» KHOA HỌC.

<>Nhiều nhà nghiên cứu THẦN KINH (chercheur de neurologie) đã khám phá ra rằng, kết quả đầu tiên của ĐỊNH TÂM là cải thiện vận hành bộ óc, -dù cho vẫn có sự CAN THIỆP của tuần hoàn tim mạch (circulation sanguine) từ quả tim, -và ĐÓNG GÓP của dưỡng khí (oxy) từ buồng phổi, -đồng thời với nội tiết ốt-môn (hormone) từ hệ thống lý hóa (vi sinh) do hấp thụ các chất hữu cơ qua đường ruột.

Bài XII

 Một số ƯU ĐIỂM đặc biệt của THIỀN :

———

*Hóa giải CĂNG THẲNG (āyāsa vilīyāpeti) .

<>«Căng thẳng» (āyāsa=stress) là phản ứng của thần kinh thân thể, khi phải thực hiện những việc khó khăn bất ngờ, trong một thời gian ngắn, -nhất là lúc thiếu hẳn điều kiện tối thiểu. Rằng khi một người sắp đương đầu với một số trở ngại (lắm lúc khá nguy hiểm) mà không thể tránh được, thì hệ thần kinh bị kích thích, và tuyến thượng thận tự động tiết ra lượng lớn «ót-môn» (cortisone) quá tải…làm cho người ấy càng lúc càng lúng túng (bế tắc), nhiều khi cực độ có thể «gây tổn thương tinh thần», trở thành rối loạn, không ngần ngại làm bậy.

Bài XI

TRỞ NGẠI trong việc PHỔ BIẾN.

<>Giữa cuộc sống đặt nặng “TÍNH CỤ THỂ” (hữu hình) của những người «duy vật» hay «còn mơ màng trong niềm tin tâm linh», tất cả những gì «TRỪU TƯỢNG» (vô hình), cộng với khá nhiều vấn đề thuộc về tinh thần (dù rất chân chánh, mà trên thực tế lại rất khó chứng minh)…thì toàn bộ Phật ngôn (tức những lời nói của bậc Giác Ngộ) hiển nhiên là những phương pháp làm tốt cho tư tưởng. Nhưng khi sự cải thiện tinh thần mà không biểu lộ ra hình thức (chẳng tiếp nhận được bằng 5 giác quan), thì đa số người đời sẽ nghi ngờ, không nhìn nhận tính HỮU HIỆU thực tiễn ! -Và đó là trở ngại lớn nhất, trong mục đích thức tỉnh và phụng sự chúng sanh, nhất là nhân loại …của đạo Phật. -Chúng ta hãy đọc lại Phật ngôn chứa “ngụ ý báo động” sau đây :

Soạn phẩm liên đề : « Đạo Phật, Khoa học, Thiền pháp, Sức khỏe » Bài mười

——–

Bài X

Phân tích 3 độc tố THAM SÂN SI

(Lobha-dosa-mohaṃ vibhajati)

<>THAM là gì ?! –Tham là THÍCH THU VÔ những gì đã có hay chưa có (-mà thấy người khác sở hữu). Theo Pāḷī, tiếng nói thời Phật Thích-ca (Sakya Buddha) còn sống, chữ “LOBHA” đến từ ngữ căn «LUBH», hàm chứa ý nghĩa «vọng tầm» (taṅhā) hay «thèm khát» (cāga), -tức là «trạng thái tâm lý» không ngừng mong muốn những cái đã biết hay chưa biết. -Tình trạng tâm tư như thế, gọi là “LOBHA”, -tương đương với chữ “XAN THAM” trong hán việt. -Vì không ngừng mong muốn, nên sách Phật mới có câu «lòng tham không đáy» để nhắc nhở người đời. (-Phát biểu dựa theo «kinh văn nguyên thủy» (Theravāda sutta), là câu «lubbhanti tena, sayaṃ vā lubbhanti, lubbhana-mattaṃ eva vā taṃ»).

Bài IX

DINH DƯỠNG nhờ TRÍ TUỆ.

<>Trí TUỆ (Prajña=Paññā) mà Phật giáo thường nêu ra là «khả năng soi sáng» trong mọi hành vi của sự sống (nội thân và ngoại cảnh). NÓ là 1 trong 3 yếu tố nòng cốt, tạo thành «phẩm cách bất tử», gồm GIỚI (sīla), ĐỊNH (Samādhi), và TUỆ (Prajña). -Có TRÍ TUỆ tức là có «NỘI LỰC PHÁT QUANG» thấy xuyên thấu từng vấn đề giữa cuộc đời vô thường (aniccā loka), để phân tích và giải quyết một cách vô ngại, -nhất là trước những biến đổi vật chất (rūpa=thân xác) và trong nhu cầu tinh thần (citta=tư tưởng). -TRÍ TUỆ luôn đem đến bình an và hạnh phúc cho loài người, nên được Phật học gọi là «PHÁP DINH DƯỠNG thân tâm nhờ TRÍ TUỆ» !

Bài VIII

Thiền pháp và 2 BIỂU LỘ 

trong VŨ TRỤ loài người (dupātubhāva).

<>VŨ TRỤ (sakala-lokadhātu) là một TỔNG THỂ (kevala) của «vận hành tứ đại» (catu mahādhābhūta), gồm 4 cặp đặc tính là :

Bài VII

Phẩm cách của PHẬT và TỨ DIỆU ĐẾ.

<>Đắc quả Chánh Đẳng Chánh Giác (Sammāsambuddha), tức là Phật đã đạt «toàn định minh sát», trở thành «BẬC tỉnh thức thường trực…trongtừng chập tâm sát-na» (khaṇa-sammāsaṭi). -Theo Vi Diệu Pháp của nhà Phật, «chập tâm sát-na» (=khaṇacitta) là «chu-kỳ thời gian ngắn nhất», vận hành qua «3 đơn vị sát-na» (sinh-trụ-diệt) của «1 siêu hành tâm», khoảng 1/1000 giây. -Còn «ngắn nhất» là cực vi-sát-na «dài» chỉ 1/3000 giây. -Nghĩa là không có đơn vị thời gian nào ngắn hơn nữa, mà «tri thức con người» có thể «khái niệm» được !

Bài VI

Giá trị minh triết của đạo Phật :

“duy tâm một cách khoa học”.

<>«Khai giáo đầu tiên» và cũng là nền tảng của đạo Phật, tức Tứ Diệu Đế (Catu Ariya-saccāni), đã được Đức Giác Ngộ thuyết ra, trong bài Pháp thứ nhất, sau khi Ngài hoàn toàn đắc quả Chánh đẳng chánh giác (Sammāsambuddha) dưới tàng cây Bồ-đề (Bodhirukkha), để cống hiến lý đạo (dhamma bhāsitaṃ) một cách khai thị cho nhóm “5 vị tu khổ hạnh” (Ᾱjñātakaṇḍinya=Kondaññpañcavaggiya), trong vườn hưu hoang linh (Isipatana migadāya), nằm về phía Bắc thành phố “Ba-la-nại” (Vāranasī), thuở bấy giờ (=cổ Ấn-độ), -ngày nay gọi là Bénarès. Và tên của thính chúng 5 người ấy, đã được hán-việt ký âm là «Kiều-trần-như», vẫn còn thông dụng trong kinh sách nhà Phật.

Bài V

Tư tưởng Phật giáo trong đời sống tân tiến.

<>Ngoài việc nêu ra thiện pháp sống chung (=thân hữu, dung thông, mở rộng, hướng thiện), để “duy trì” sinh hoạt an vui,TỰ DO (trong kỷ luật xây dựng đạo đức) và TIẾN BỘ cho xã hội,Phật giáo còn cống hiến một số PHÁP LÀNH, vào việc “quân bình tư cách con người”, nhằm cải thiện kinh tế, nâng cao phẩm chất vật dụng. Đó là nguyên tắc sống chung tiến bộ, rằng «muốn cho tinh xảo hơn, nhà sản xuất phải chấp nhận sự cạnh tranh hợp pháp, như một cần thiết» trong «THĂNG HOA CHẾ TẠO», -nhằm tiến hóa !

Bài IV

Phật Pháp và Y học.

<>Kinh điển không nói đến điểm chung, hay sự tương đồng nào, giữa Đức Phật ngày xưa và Y HỌC thời ấy, cách nay hơn 2600 năm. Vì LIỆU PHÁP của Đức Phật nêu ra là các “tâm dược minh triết” (phi thời gian) để cứu giúp một số đệ tử bị bệnh, mà chưa đắc quả Thánh. «Tâm dược» ấy thiên hẳn về sự thanh lọc tinh thần và thực hành giải độc THAM SÂN SI trong tâm tư. -Từ đó các vận hành lý hóa thân xác sẽ được cải thiện nhờ dòng điện tâm linh tinh khiết, sung mãn, làm cho kháng tố diệt trùng khuẩn gia tăng (tức là giảm thiểu hay hết tâm bệnh cũng như thân bệnh).