Vô thường, chân vọng, PHÁP XẢ,
ĐỊNH TÂM và QUÁN SÁT
(Cảm hứng khi nghĩ đến Pháp Giới Nhị Biên)
Hoa không nở,
thì vườn chẳng đẹp…
Gió không lên,
ai ép thông reo ?
Nở rồi, hoa tự mình…“teo”.
Reo rồi, thông rũ,
chẳng đeo… cái “buồn” !
***
Đó chính thị :
thông thường vạn vật.
Đã bắt đầu,
tất phải cáo chung.
“Vô tâm” trong cảnh “tương phùng”…
Có chi mà gọi :
“khổ”… cùng… “phôi pha”… ?!
***
Luật vô thường,
chính là cái giá.
Để muôn loài…
“khai phá” hiện sinh.
Nước kia… có đổi dạng hình,
Thành mây… thì… mới
tưới “xinh” đất trời
***
Kìa đứa bé…
chào đời đỏ lói.
Phải lớn dần…
giữa cõi thế gian.
Biết thương, biết ghét rõ ràng,
Để mong nhận thức :
hợp tan, chính tà.
***
Vô thường ấy…
đích là dịch biến.
Đổi thay hoài…
cho tiến thêm lên.
Sướng gì nguyên trạng buồn tênh…
Nằm ỳ một cảnh,
“Chênh vênh” đọa đày !
Luật vô thường,
-xưa nay vẫn thế !
Nó “toàn năng”,
-chẳng nể kiêng ai.
Gieo nhân, duyên kết, an bày :
Chu kỳ nghiệp quả,
trả vay… xoay vần.
***
Tâm tịnh xả,
thì thân hành thiện…
Chánh niệm là…
“điều khiển” tử sinh.
Tránh xa hai cực vô minh :
Gọi “chân”, gọi “vọng”…
chống kình phân vân.
***
Bỏ “hư vọng”,
tìm “chân” : chọn lựa.
“Thích”… để rồi…
“chán” nữa về sau…
Ghét thương, thằng thúc hai đầu,
Xoay qua, trở lại…,
trước sau cột chùm.
***
Vướng “chân, vọng”,
đeo cùm ràng buộc.
“Vọng” và “chân”,
vốn chước đồng thau.
Cả hai cố chấp như nhau :
Cả hai ô nhiễm,
trọn bầu nhân tâm.
***
“Chấp” chân ấy,
lạc lầm sâu thẳm.
“Chân chấp” là…
Say “chân”, mơ cái “siêu hình”
Nó ngầm trợ uẩn,
để khuynh[2] luyến trần.
***
Trong phàm tuệ,
“chân” hằng lừa gạt,
Bịa ra rằng :
“Chân” sát si ma…
Xưng tên là “chánh”, diệt “tà”
Mạo danh “nguyên tánh”,
chẳng là, tử, sinh (?!)
***
Luật vô thường :
có hình phải biến !
Biến thành già…
là chuyển hóa thân.
Hóa thân tu bổ “căn nhân”,
Luân lưu tiến mãi…
đến gần “giác thông” !
***
“Giác thông” ấy :
giải vòng ô trược,
Chẳng còn trong :
chấp trước nhị biên.
Xóa biên thì hết ranh phiền :
Không chân, không vọng…
“tịnh liên” nở hoài.
**
Theo đạo Phật,
chấp biên [3], thì lạc !
Chớ tưởng rằng :
“Đại” khác “tiểu”[4] đa.
Càng “to” cố chấp càng sa,
Trầm luân càng khó
thấy đà “sắc không”.
***
Còn… “tiểu”… chấp :
khó hòng giác ngộ.
Hãy luôn luôn
tìm ngõ tiến lên.
Chặt đi thiên kiến
hạnh, tên[5],
Thành vô biên kiến…
***
Minh Sát Tuệ…
“trên” mà vượt ấy.
Chẳng vướng vào…
trong bẩy “suốt qua”.
“Tròn tu” là giữ tối đa,
Những lời Phật dạy,
không đà dễ duôi.
***
Hành kinh luật,
“nghiệm mùi” phạm hạnh.
Chẳng tuyên xưng,
tả cảnh siêu nhiên.
“Biết tâm” qua pháp tham thiền.
Không qua biện bác,
thâm uyên tuệ phàm.
***
Lấy định lực,
để làm minh sát.
Chẳng cầu nhanh
xóa bậc leo thang.
Định chưa ?-mà bỏ sang hàng,
Niệm theo cảm thọ,
Hành trang có gì ?
***
Định Minh sát,
là khi hơi thở,
được song hành,
với trí nhớ ta.
Niệm thân, từ ấy nhận ra.
Niệm thọ… qua thở,
cũng là thâm sâu.
***
Thức của người
Len lõi dần…
tận mức thịt da…
Thấy thân từng mỗi sát na :
Tế bào sinh diệt,
để mà niệm tâm.
***
Thấy thực sự,
chớ lầm “hiểu” thấy…
Thấy trong thân,
lẫn thấy ngoài da…
Hết dùng son, phấn, lược, là…
Điểm tô vô ích,
phí đà thời gian.
***
Chứng vô thường,
phá tan si chướng.
Trực nhận ra
“ngã tướng” do đâu :
Truy nhân duyên tới khoen đầu[8]
.
Không suy, không luận,
hết mâu thuẫn nghì.
***
Ấy niệm Pháp,
khó chi bì kịp.
Hữu hay Vô,
cái “kiếp ngã” nầy.
Thành, tan, biến, hiện… vần xoay,
Bọt sương, đụn cát,
phô bày gió đông.
***
Thân chứa đựng :
những dòng máu, thịt,
Bọc bằng da,
xương khít màng gân.
Luôn luôn xung khắc bụi trần.
Một vi trùng đủ…
phá thân tanh bành.
***
Luật vô thường
tháo banh ngã tướng.
Chẳng có gì,
sao vướng hợp tan ?
Để cho khổ não lan tràn,
Tham sinh, úy tử,
miên man luân hồi !
***
Hãy quay lại,
tuyệt vời pháp xả.
Của Phật Đà,
đã bá cáo ra :
Rằng “Ta” nếu thật thương “Ta”.
Mau mau phá chấp,
hủy “nhà” nhị biên !
T.L. – Pháp Quốc 16/01/2007
[1] “Ấm” cũng còn gọi là “Uẩn” (toàn bộ ngầm chứa ham muốn, tạo ra luân hồi), tiếng Phạn gọi là Khandha.
[2] Khuynh là khuynh đảo.
[3] “Hai biên” ám chi Phật Giáo Nguyên Thủy bị chia làm 2 phái “Đại thừa” và “Tiểu thừa”. Mỗi bên tự cho mình là “nhất”, rồi bảo thủ, bênh vực danh xưng, nhiều khi tranh giành ảnh hưởng (quyền lợi) nói xấu lẫn nhau.
[4] “Khác” với ý nghĩa mập mờ, cho rằng “đại thừa”, thượng trí “xe lớn chở nhiều”, “tiểu thừa”, hạ trí, “xe nhỏ chở ít”.
[5] Hạnh, tên : phân biệt “hạnh tu” cao thấp, hay tên gọi “chánh truyền” tốt hơn “lai căn”.
[6] Vượt “trên” chánh tà : Khả năng nhìn vượt trên biên kiến, không ở trong khung, không bị nội tâm và ngoại cảnh chi phối, tiếng Phạn gọi là Vipassanā (Minh sát). Minh sát còn có nghĩa là “nhìn thấu qua”.
[7] Định tức là định trong hơi thở : Điều tức Định tâm.
Tuệ Lạc - Paññanando 